Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/1425 K.2019/2869

İtirazın iptali istemine ilişkin olarak açılan davada ... 3. Asliye Ticaret ile ... 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafların tacir oldukları 6102 sayılı TTK'nın 17. maddesi uyarınca tacir olan tarafların hukuki ilişkide aralarında yetki sözleşmesi yapabileceklerine, davaya dayanak 6102 sayılı TTK'nın yürürlüğünden sonraki taraflar arasındaki taşıma anlaşmalı başlıklı 08/08/2016 tarihli sözleşmenin genel şartlar bölümünde anlaşmalık halinde ...

Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair geçerli şekilde yetki anlaşmasının bulunduğu ve davalı tarafından bu hususun usulüne uygun olarak yetki ilk itiraz olarak öne sürülmesine, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre sözleşme ile belirlenen geçerli yetki şartının taraflar arasında münhasır yetkiyi oluşturduğu ve öne sürülmesi halinde yetkili mahkemelerin ancak ve ancak bu kurala göre belirlenebileceği duruma nazaran ... mahkemelerinin yetkili olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin yetki ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ise somut olay dahilinde yetki itirazının süresinde yapılmadığı anlaşılmaktadır. Ortada usulüne uygun olarak yapılmış bir itiraz olmadığı keza somut olayda yetkinin kamu düzeninden sayılmasını gerektiren bir durum da bulunmadığından yetkisizlik kararının yerinde olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 17. maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Bu yeni düzenleme, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak davalar bakımından uygulanmakla birlikte, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 19. maddesinin 2. bendi “Yetkinin kesin

olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü içermektedir.

Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir. HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz. Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir. (11. HD 2016/15056 -2017/319 vb)

Somut olayda, davacı vekili tarafından ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmış olup, dava dilekçesi davalıya 09/10/2017 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı tarafça 25/10/2017 tarihinde yetki itirazında bulunduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 19. maddesine göre, yetkinin kesin olmadığı hallerde yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir hükmü karşısında davalı tarafca süresinde yetki itirazda bulunulmadığı ve kesin yetki kuralının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.