Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/1472 K.2019/2887

Gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada ... 2. Sulh Hukuk ve ... 4. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, gaipliğe karar verilmesi isteğine ilişkindir. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince, ... Emniyet Müdürlüğünün 17/513 sayı ve 20/02/2017 tarihli cevabi yazıları ile gaip adayı ...'in 1991 yılı ve öncesi ... ilinde ikamet ettiği ancak babasının vefatından sonra annesi ile yaklaşık 20 yıl önce ... ilinde bulunan akrabalarının yanına taşındığı bildirildiği ve UYAP üzerinden alınan adres araştırması formunda ...'in yurt içi adres bilgisinin "... Mah. ... Sk. Kapı No:7/5 .../..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

...

4. Sulh Hukuk Mahkemesince ise davacının duruşmalar sırasında alınan ve imzası ile tasdik ettiği beyanlarında, ...'in en son 1991 yılında gördüğünü, bu tarihten sonra kendisinden hiç haber almadığını, ...'in hiçbir zaman ...'ye gelmemiş olduğunu, 2010 yılındaki halkoylamasında oy kullandığı hususunda bilgisinin olmadığını, kendilerinin ikametgahlarını ...'ye taşıyınca müracaat olmaksızın ...'in ikametgahının ...'ye taşındığını, ancak kaybolduğu zamanki son yerleşim yerinin ... olduğu hususunda beyanda bulunduğu, ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2018/5113 Soruşturma -2018/1285 Karar nolu dosyasında da yetkisizliğine karar verildiği de göz önünde bulundurularak, gaipliğine karar verilmesi istenen ...'in son yerleşim yerinin ... olduğu, ... İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırma neticesinde de; davacı ve ailesinin ...'in kaybolmasından sonraki süreçte ...'ye taşındığının belirtildiği, tüm bu deliller sonucunda gaipliği istenen ...'in ... ilinde hiç ikamet etmemiş olduğu.

4721 sayılı TMK'nın 19. maddesinde "Yerleşim yerinin bir kimsenin sürekli kalmak niyetiyle oturduğu yer" olarak belirtildiği, yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin adres beyan formundaki yazılı beyanları esas alındığı, bildirimin şahsen yapıldığı,

adres beyan formundaki bildirimlerin aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu (5490 s. NHK madde 50. Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği m. 13/1) buna göre aile kütüklerinde yer alan "yerleşim yeri adresi ile" ilgili bilginin, yerleşim yerine karine teşkil ettiği, bu karinenin az önce değinilen yasal düzenlemeye göre aksi kanıtlanan bir adi karine niteliğinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

4721 sayılı TMK'nın 32/2. maddesinde "Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri, eğer Türkiye'de hiç yerleşmemiş ise nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer, böyle bir kayıt da yok ise anasının ya da babasının kayıtlı olduğu yer mahkemesidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, ... İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan kolluk araştırması sonucunda ... isimli şahıs ile ilgili olarak "... Mah. ... Sk. No:15 ..." adresine gidildiğinde adreste İsmail Arık isimli şahsın ailesi ile birlikte ikamet ettiğini, şahsa ... isimli şahıs sorulduğunda kendisinin bu adreste kiracı olarak ikamet ettiğini ve ... isimli şahsı tanımadıklarını beyan ettiğini, adreste yapılan araştırmada ... ve ailesinin yaklaşık 20 yıl kadar önce ... Sk. No:15 sayılı müstakil evde ikamet ettiğinin ve ... isimli şahsın aniden ortadan kaybolduğunu ve bir müddet sonra babasının vefat ettiğini, geri kalan annesi ve diğer aile bireylerinin ... iline taşındığı bilgisine ulaşıldığının bildirildiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.