Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/215 K.2019/1119

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacılar ... ve Arkadaşları vekili Av. ... tarafından istenilmekle, tayin olunan 19/02/2019 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden davacı vekili duruşmaya katılmazken birleşen dosya davalısı ... vekili Av. ...geldi, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar ... ve arkadaşları vekili Avukat ... ... Tapu Müdürlüğüne husumet yönelterek ve kadastro mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi olan ...'in ...'den Türkiye'ye göç ettiğinde kendisine iskan hakkı verildiğini, murisin 17/04/1959 tarihinde vefat ettiğini ve terekesinin ... .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/... Esas (tereke) -2009/16 karar sayılı dosyasıyla tespit edildiğini, ... .... Sulh Hukuk Mahkemesinin bu kararına dayanılarak ...

Tapu Müdürlüğünden muris ... adına kayıtlı taşınmazların bilgilerinin talep edildiğini, verilen bu bilgiler doğrultusunda ilgili tapu müdürlüklerine başvurulduğunda iki adet taşınmazın kaydının bulunamadığını, dava konusu taşınmazların nereye gittiği ve kimin adına kayıtlı bulunduğunun anlaşılamadığını, Türk Medeni Kanununun 1007. maddesi uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan devletin kusursuz sorumlu olması nedeniyle hak kaybına uğrayan müvekkillerinin zararının giderilmesi için; ... ili, ... ilçesi, ... mevkii cilt 3, no 28, tarih 11/06/933, ... oğlu ...

Efendi adına kayıtlı 6 dönümlük tarla ile ... ili, ... ilçesi, 198 ada 3 veya 30 veya 38 parselde kayıtlı Karasuluk sokağı ve zabıt defterinin 27. sayısında Nuri Efendi adına kayıtlı ... dönümlük evvelce harap bağ şimdi tarla niteliğindeki taşınmazların tespiti ile müvekkilleri adına şerh edilmesini, taşınmazların tespitinin mümkün olmaması halinde emsal taşınmazların müvekkillerine verilmesini, bunun da mümkün olmaması halinde emsal taşınmazlara ait rayiç bedellerinin tespiti ile müvekkillerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.

... Kadastro Mahkemesinin 07/03/2012 tarihli ve 2011/7 E. - 2012/... K. sayılı kararı ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, karar Yargıtay incelemesinden geçmeden kesinleşmiştir.

Birleşen ... ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/289 E. - 2016/238 K. sayılı dosyasına davacılar ... ve arkadaşları vekili Avukat ... tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacıların, kök muris ... oğlu ...'in mirasçıları olduklarını, murise ...'ten Türkiye'ye göç etmesinden sonra kendisine iskanen yerler verildiğini, görülen tereke davası sonucunda verilen bu yerlerden 11/06/1933 tarihli ve 28 sayılı 6 dönümlük tapu kaydının yapılan kadastro çalışmaları sırasında muris adına tespit edilmediğinin anlaşıldığını, bu kaydın ...

Tapu Müdürlüğünün ayrılması sırasında ...'dan getirtilmediğini ve davacıların mülkiyet haklarının ihlal edildiğini bildirerek; bu taşınmazın tespiti ile davacılar adına tescili, taşınmazın tespitinin mümkün olmaması halinde emsal taşınmazın davacılar adına tescili, bunun da mümkün olmaması halinde oluşan zararların tazmini istemiyle, ... Tapu Müdürlüğüne husumet yönelterek dava açmıştır.

Açılan bu davanın, 28/03/2016 tarihli karar ile önce açılan dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu;

Davacıların dayanağını oluşturan kayıtlardan birinin muris terekesinden satış nedeniyle çıktığı, dayanak diğer kaydın uygulanmadığı gibi kayıt kapsamında kalan taşınmazın davacıların kullanımında olmadığı, davacıların fiili ve hukuki zilyetliklerinin bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dosya davacıları tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince; davacılar ... ve arkadaşları vekili Avukat ... ile davacılar ... ve arkadaşları vekili Avukat ...'ın karara yönelik bütün istinaf itirazlarının; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/(...)-b/.... maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dosya davacıları tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçelerindeki açıklamaya göre dava, tapu iptali ve tescil olmazsa 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi, tapu sicilinin aleniliği ve tapu siciline güven ilkelerinin yansımasının sonucu olarak, mülkiyet hakkı ya da başkaca bir aynî hak edinen kişinin, bu sicilin tutulması nedeniyle uğradığı zararın tazminine ilişkin olup, buna göre "Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.”

Medenî Kanunun 1007. maddesi gereğince davalı sıfatı Hazinenin olup tapu müdürlüğünün davalı sıfatı bulunmadığından tapu müdürlüğüne izafeten aleyhine açılan davanın husumetten reddi gerekeceği hususu düşünülebilir ise de Hukuk Genel Kurulunun 2011/9-718 E. - 2012/36 K. sayılı kararında da değinildiği üzere, HMK’nın 124/.... maddesindeki, “Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder” hükmü uyarınca, somut olayda, tapu müdürlüğüne izafeten Hazinenin davalı gösterilmesi ve tapu müdürlüğünün de ... vekili tarafından temsil edilmiş olmasının temsilcide yanılgı olarak değerlendirilmesi gereklidir. Yargıtayın istikrar kazanmış uygulamalarına göre de davacı, temsilcideki yanılmayı sonradan düzeltebilir.

Temsilcide yanılmanın hukukî yaptırımı, hasımda yanılmada olduğu gibi, davanın reddi gibi ağır bir sonuç doğurmaz.

Davanın niteliğine göre, husumetin Hazineye yöneltilmesi gerekirken, taraf sıfatı bulunmayan tapu müdürlüğü hasım gösterilmiştir. Dava dilekçesindeki anlatım ve istemden, asıl dava edilmek istenenin ... olduğu anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca, davanın davalı olarak sadece tapu müdürlüğüne yöneltildiğinden sözedilemez. Ortada belirgin biçimde temsilcide yanılma hali vardır. Mahkemece temsilcide yanılma hali re'sen gözetilerek, davanın Hazineye yöneltilmesi için davacı yana olanak verilmesi, Hazinenin delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında hüküm kurulmuş olması doğru değildir.