Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/6004 K.2020/1654

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve davalılar Hazine, ... Belediye Başkanlığı ve ... Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

... ili, ... ilçesi, ...mahallesinde bulunan 1268 parsel sayılı 502.400,00 m² yüzölçümlü, 1474 parsel sayılı 67.200,00 m² yüzölçümlü, 1478 parsel sayılı 87.200,00 m² yüzölçümlü, 1527 parsel sayılı 954.200,00 m² yüzölçümlü, 2010 parsel sayılı 335.100,00 m² yüzölçümlü, 2014 parsel sayılı 112.300,00 m² yüzölçümlü ve 2051 parsel sayılı 1.235.800,00 m² yüzölçümlü taşınmazlar mera niteliğinde kamu orta malı olarak tapuda kayıtlıdır.

Davacı vekili 27/01/2014 havale tarihli dilekçesi ile; ... ili Mera Komisyonunun 04/10/2013 tarih ve 609 sayılı kararı ile ... ili, ... ilçesi, ...beldesinde 4342 sayılı Mera Kanununun 9. maddesine göre yapılan mera tespit ve tahdidi çalışmalarında eylemli orman olan alanların mera olarak tespit edildiğini, yapılan çalışmalara itiraz edildiğini, itirazlarının reddedildiğini, oysa taşınmazların 4785 sayılı Kanun ve 6831 sayılı Orman Kanununun 1. maddesine göre de orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek,

...beldesi 1268, 1474, 1478, 1527, 2010, 2014 ve 2051 parsel sayılı taşınmazların orman olan kısımlarına yönelik mera tahsis kararının iptaline, mera özel sicilindeki kayıtlarının silinerek taşınmazların orman olan kısımlarının Devlet ormanı vasfıyla Hazine adına tapuya tescilini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu 2051, 1478, 1268, 2010 ve 2014 parsel sayılı taşınmazların mera tahsis kararlarının iptali ile orman vasfında Hazine adına tesciline. 1474 parsel sayılı taşınmazın harita mühendisi bilirkişinin 14/01/2016 havale tarihli krokili raporunda (A) harfi ile belirtilen 62070,24 m²'lik kısmının mera tahsis kararının iptali ile orman vasfında Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline.

1527 parsel sayılı taşınmazın harita mühendisi bilirkişinin 18/11/2015 havale tarihli krokili raporunda (A) harfi ile belirtilen 40809,61 m²'lik alan ile (B) harfi ile belirtilen 33243,027 m²'lik alanın mera tahsis kararının iptali ile orman vasfında Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi ve davalılar Hazine, ... Belediye Başkanlığı ve ... Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kesinleşmiş tahdite ve eylemli orman iddiasına dayalı olarak mera tespit ve tahsisinin ve tapunun iptali ile tescil istemlerine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu Yaylayurt köyünde 2008 yılında 3402 sayılı Kanuna göre orman kadastrosu yapılmış, 2/B madde uygulaması 29.11.2012 tarihinde ilan edilmiş; Deliktaş Köyünde Orman tahditi 1945 yılında 3116 ve 4785 sayılı Kanunlara göre yapılmış, sonra aplikasyon, sınırlandırılmamış ormanların kadastrosu ve 2/B uygulaması 08.06.1993 tarihinde ilan edilmiş; ...beldesinde 1945 yılında 3116 ve 4785 sayılı kanunlara göre orman tahditi yapılmış, bu tahditin aplikasyonu ve 2/B madde uygulaması 17.09.2003 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiştir.

Mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Karara dayanak alınan bilirkişi raporları, çekişmeli taşınmazların orman olup olmadığını ve hukukî durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu raporlara dayanılarak hüküm kurulamaz.

Şöyle ki; orman bilirkişi kurulunun tahdit uygulaması taşınmazların hangi köyde yapılan tahditte orman kadastrosuna konu edildiğini ve ayrıca taşınmazların kısmen veya tamamen tahdit içinde kalıp kalmadığını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemekten uzak olduğu gibi orman bilirkişilerin eylemli orman olduğunu bildirdiği taşınmazlar hakkında ziraat bilirkişi taşınmazların kadim mera vasfında olduğunu bildirmekle tespit arasında çelişki oluşmuş, bu çelişki giderilmeden hüküm kurulmuştur.

O halde, mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için; mahkemece, öncelikle kesinleşen orman kadastrosuna ait tüm tutanaklar ve haritalar ile en eski tarihli hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilen memleket haritası, amenajman planı, ilgili yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi,

bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte kesinleşmiş tahdit haritaları ve tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 10 ya da 11 orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazların tahdit hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı; bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı müşterek kroki düzenlettirilmelidir.

Yukarıda açıklanan araştırma sonucu taşınmazların kesinleşen Devlet ormanlarının dışında kaldığının saptanması halinde; bu kez, eski tarihli memleket haritası, amenajman planı, hava fotoğrafı ile münhanili haritalar, varsa topografya haritaları ile memleket haritası ve hava fotoğrafları çekişmeli taşınmazlara ve çevresine uygulanarak haritalardaki konumu saptanıp, zeminde eğim ölçer aletler (klizimetre) kullanılıp, münhanili kadastro paftasından, memleket haritası, halihazır harita ve topoğrafik haritalardan da yararlanılmak suretiyle taşınmazların gerçek eğimi belirlenmeli, anılan belgeler,

çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; çekişmeli taşınmazlara komşu kadastro parsellerine ait kadastro tespit tutanaklarının dayanakları uygulanmalı, 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3/3/2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; varsa üzerindeki ağaçların cinsleri yaşları, adetleri belirlenmeli, yukarıda değinilen belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ve hava fotoğraflarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ve hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların yaşı, cinsi, dağılımı ve kapalılık oranı belirlenerek yalnız büro incelemesine değil,

uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, hukuken ve bilimsel olarak ve Hukuk Genel Kurulunun 15.11.2000 gün ve 2000/20 - 1663/1694 E.K. sayılı kararında açıklandığı gibi eğimi % 12’nin üzerinde olan toprak ve orman muhafaza karakteri taşıyan funda veya makiliklerle örtülü yerlerin orman niteliğinde ve 6831 sayılı Kanunun 1/J bendi kapsamı dışında olduğu gözetilmeli; başka köyden seçilecek mahalli bilirkişiler taşınmaz başında dinlenmeli, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Kabule göre de, davalılardan ... Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü yönünden husumetten ret kararı verilmemesi doğru görülmemiştir.