Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/637 K.2019/5444

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi 24/09/2008 havale tarihli dava dilekçesiyle;...... 121 ada 2, 6 ve 7, 108 ada 21, 26, 28, 29 ve 30, 117 ada 19, 118 ada 10, 103 ada 1 ve 2 parsellerin 71 nolu Orman Kadastro Komisyonunca yapılan 2/B uygulamasıyla orman dışarısına çıkartıldığını bu parsellerin orman vasfı bozulmayan ve 31/12/1981 tarihinde orman olan aynı zamanda 29/08/2008 tarihli teknik incelemeye göre orman niteliğini koruyan yerlerden olduğunu ileri sürerek, 2/B uygulaması işleminin iptali ile taşınmazların orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 118 ada 10 parsel yönünden davanın tefrikine karar verilerek, mahkemenin 2013/184 Esasına kaydedilmiş, yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile 118 ada 10 parsel numaralı taşınmazın 2/B uygulaması ile orman tahdidi dışına çıkarma işleminin iptaline, taşınmaz orman vasfı ile Hazine adına tapuya tescilli olduğundan yeniden orman vasfıyla Hazine adına tesciline yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, askı ilân süresi içinde açılan 2/B uygulamasına itiraz niteliğindedir.

Dosya kapsamından dava konusu 118 ada 10 parselin 2004 yılında yapılan tapulama çalışması sırasında senetsizden 45699 m2 yüzölçümü ve bahçe niteliğiyle Ali Harman adına tespit edildiği, daha sonra ise 12.03.2007 tarihinde hükmen orman niteliğiyle Hazine adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Dairemizin iade kararı ile hükmen tesciline ilişkin dava dosyası ve güncel tapu kaydı istenmişse de getirtilmediği, Dairemizin aynı yöreden geçen dava dosyalarından hükmen orman olarak tescil edilen taşınmazların güncel tapu kayıtlarında tarla nitelikleri ile Hazine adına tescil edilmiş oldukları görülmüştür. (Dairemizin 2019/636 E. sayılı dosyasında, dava konusu 121 ada 7 parselde olduğu gibi)

Öncelikle, 6831 sayılı Kanunun 11/3. maddesine göre, orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı Orman Genel Müdürlüğünce açılacak davalarda hasım, hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerdir. Orman Yönetimi, Hazine ile Çevre ve Orman Bakanlığını taraf göstererek eldeki davayı açmıştır.

Dava açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6831 sayılı Kanunun 11/3 maddesi uyarınca ilgili Bakanlığın davaya dahil edilerek husumetin yaygınlaştırılması doğru ise de, 01/03/2014 tarihli ve 28928 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak (konumuzla ilgili hükümleri bakımından) yayımı tarihinde yürürlüğe giren 26/02/2014 tarihli ve 6527 sayılı Kanunun 1. maddesiyle, 6831 sayılı Kanunun 11. maddesinin birinci ilâ dördüncü fıkraları değiştirilmiş olup, bu değişiklikle ilgili bakanlık hasım mevkiinden çıkarılmıştır.

Mahkemece Bakanlığın bu tür davalarda taraf sıfatının bulunmadığı dikkate alınmalıdır.

Yine, 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesi hükmü uyarınca, kararın hüküm sonucu kısmında, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekmektedir. Hükmün tefhimi ile amaçlanan husus, davanın esası hakkında taraflara yüklenen hak ve borçların neler olduğunun açıkça ifade edilmesi olup, somut olayda; yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı son oturumda oluşturulan kısa kararda, davanın kabulüne denilmekle yetinilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca, Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesi 4. bendi (a) fıkrasında açıkça mahkeme kararı ile orman sayılan alanlarda dahi 2/B uygulamasının yapılabileceği kabul edilmiştir. Ancak, bunun için, taşınmazların dava tarihindeki eylemli durumuna göre orman sayılmış olmaması gerekir.

Somut olayda; mahkemece, keşif yapılmışsa da, taşınmazın hali hazırdaki eylemli durumu ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş yerlerden olup olmadıkları yeterince araştırılmamış, taşınmazın 1988 tarihli memleket haritasında gösterilmesi ile yetinilmiş, 1982 yılına en yakın hava fotoğrafları incelenmemiş, incelenen 1977 tarihli hava fotoğrafında da taşınmaz gösterilmemiş, dava konusu taşınmazın hükmen orman olarak tesciline ilişkin dava dosyası ve güncel tapu kaydı getirtilmemiş, taşınmazın hangi niteliğiyle Hazine adına kayıtlı bulunduğu belirlenmemiş, 2/B madde uygulamasına ilişkin tutanakların tümünün getirtilmediği görülmüştür. Bu haliyle mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

O halde, mahkemece; öncelikle dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede yapılan 2/B uygulamasına ilişkin işe başlama, tüm çalışma, işi bitirme ve sonuçlandırma tutanağı ile askı ilan tutanakları ve taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınırlarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği, dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydı ve 18/05/2006 tarihinde hükmen orman olarak tesciline ilişkin dava dosyası getirtilmeli, dava konusu taşınmazla ilgili 2/B alanlarında 3402 sayılı Kanunun Ek 4. maddesi gereği kadastro çalışmalarının yapılıp yapılmadığı sorulmalı,

yapılmışsa dava konusu 2/B alanlarında belirlenen parsellere ait kadastro tutanakları getirtilmeli ve bu tutanaklarda kullanıcı olarak beyanlar hanesinde ismi yazan kişiler ve çalışma tutanağında kullanıcı olarak belirtilen kişiler ile 2004 yılında yapılan kadastroda dava konusu taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak yapılan tespitinde tespit maliki olarak görünen kişilerin davaya dahil edilmesi için orman yönetimine süre verilmeli, taraf teşkili sağlandıktan sonra,

mahkemece 1982 yılı öncesine en yakın tarihli memleket haritasının yapımına esas olan hava fotoğrafı ve memleket haritası getirtilip halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşif ve alınacak raporlar ile dava konusu taşınmazın orman bütünlüğünü bozmama, su ve toprak rejimine ve çevresindeki ekosistemlerinin tüm öğeleriyle kendisini yenileyebilme gücüne zarar vermeme,

ormancılık çalışmalarının etkinlik, verimlilik ve kârlılık düzeylerini düşürmeme, taşınmazlar üzerinde insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşüp dönüşemeyeceği hususları değerlendirilmeli;

dava konusu taşınmazın 31.12.1981 tarihinden önce doğal olaylar ve eylemler sonucu bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediği incelenerek bu olgular tartışılmalı ve orman niteliği kısmen veya tamamen kaybolmuş ise, çekişmeli bölümler üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların sayısı ve yaşları kesin olarak saptanmalı, çekişmeli taşınmazların nitelik yitirip yitirmediği bilimsel metodlarla kesin olarak saptanarak oluşacak sonuca göre ve davacı ...

Yönetiminin Bakanlığa karşı açtığı davanın ise pasif sıfat yokluğu sebebiyle reddine karar verilmelidir.