Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/766 K.2019/1865

Kıymetli evrak iptali istemine ilişkin olarak açılan davada ... 3. Asliye Hukuk ve ... 8. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, iptali istenen kıymetli evrakın bono olduğu, düzenlenen bonoda keşideci/borçlu ... adının altında ".../..." yazdığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 777. maddesinin atfıyla ile iptal dair TTK 757 ile 765 maddelerinin bonoya da uygulanacağı, TTK 757/1. maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya ...in yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünün yer aldığı, bu cihetle bono iptali davasında yetkili mahkemenin ödeme veya ...in yerleşim yeri mahkemesi olduğu, ayrıca Türk Ticaret Kanununun 777/3 ve 777/4. maddesinde ''Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.

Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.'' hükmünün yer aldığı, bu cihetle de bonoda ödeme yerinin yazılmaması halinde keşide yerinin ödeme yeri olacağı yine keşide yeri de yazmadığında keşidecinin adı ve soyadının yanında bir yer yazıyor ise burasının ödeme yeri sayılacağının düzenlendiği, dava konusu bono da keşideci ... adının yanında ".../..." yazması nedeniyle ödeme yeri ".../..." ili olduğundan ödeme yeri açısından, yine talepte bulunan ... ...'nin şirket merkezi .../... ili olduğundan ...in yerleşim yeri açısından mahkemenin yetkisiz olduğu,

bu durumda yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu yetkisizlik kararı vermiştir.

... 8. Asliye Ticaret Mahkemesince ise açılan dava senedin zayi nedeniyle iptaline yönelik davadır. Bu davalarda (ödeme veya ...in yerleşim yeri mahkemesi) kesin yetkili mahkemedir. Bono keşidecisi ile bono borçlusu olanlardan ... ve ... A.Ş'nin adreslerinin ... oluşu, ...in dilekçe anlatımına göre banka ... Şubesi kasasında bononun olmadığı beyanı doğrultusunda banka ... Şubesi olması, bu suretle ...in ve borçlulardan bir kısmının adresinin ... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı yönünde hüküm kurmuştur

Zayii nedeni ile iptali talep edilen bono TTK'nın 688. maddesinde düzenlenmiştir. TTK'nın 690. maddesi gereğince iptale yönelik olarak TTK'nın 669. ve 677 maddeleri kıyasen uygulanır. TTK'nın 669. maddesi ise poliçe elinden çıkan kimse ödeme yerindeki mahkemede dava açabilir.

Dosya kapsamından uyuşmazlığın, ...Şubesinin müşterilerinden borçlular ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. İnş. ve Tic. A.Ş. ...,... Bilir tarafından 1.000.000,00 Euro bedelli 14.07.2011 düzenleme tarihi ile BKT İnş. Taah. Tur. Tek. Mob. San. Tic. Ltd. Şti. emrine yazılı senedin zayii nedeni ile iptali isteminden kaynaklandığı, senet üzerinde ödeme yerinin bulunmadığı, borçlulardan ... adının yanında ".../..." yazması nedeniyle ödeme yeri ".../..." ili olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda,Türk Ticaret Kanununun 669. maddesi uyarınca, uyuşmazlığın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.