Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2019/888 K.2019/1850

Taraflar arasındaki dava hakkında ... 22. Asliye Hukuk ve ... 11. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, davacıların baba yönünden kardeşleri olarak nüfusa kayıtlı davalının gerçekte kardeşleri olmadığı, davalının "..." olan baba adının düzeltilmesi istemine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesince, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2017/2815 Esas 2017/12261 Karar sayılı 05/10/2017 tarihli bozma ilamına uyulmuş, bozma ilamı doğrultusunda yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu, davacıların ve davalıların dava tarihi itibariyle yerleşim yerlerinin ... olduğu, bu hususun mahkemece resen gözetilmesi gerektiği ve yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmiştir.

...

22. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacıların talepleri incelendiğinde; davanın davalının babası olarak gözüken ...'in davalının babası olmadığı iddiasına dayalı olarak tespit ve davalının baba hanesindeki ismin silinmesi talebini içerdiği, dolayısıyla neshebin belirlenmesine yönelik dava olduğu, Nüfus Hizmetleri Kanunundan kaynaklanan tashih mahiyetinde olmadığı, davaya bakma görevinin aile mahkemelerine ait olduğu, asliye hukuk mahkemesinin görev alanında bulunmadığı ve davanın ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde, aile mahkemesi sıfatıyla açıldığı bilahare temyiz aşamasında incelemeyi yapan Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin sehven davanın Nüfus Hizmetleri Kanunundan kaynaklanan tashih mahiyetinde istemi içerdiğinin kabulü ile davaya bakma yetkisinin ...

Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğunun belirtildiği görülmüş ise de göreve yönelik usulü düzenlemeler kamu düzeninden olup, Yargıtay ilgili dairesinin tespitinin kazanılmış hak sağlamayacağı ve kanunen öngörülen görevli mahkemenin görevini ortadan kaldırmayacağı hususları nazara alındığında davaya bakma görev ve yetkisinin ... Aile Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmiştir.

...

11. Aile Mahkemesi ise HMK'nın 23/2 maddesi gereğince Yargıtayca kanun yolu incelemesi sonucunda kesinleşen görev ve yetkiye ilişkin kararın davaya daha sonra bakacak mahkemeyi bağladığı, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 05/10/2017 tarihli bozma ilamında davanın 5490 sayılı Kanunun 36. maddesi kapsamında nüfus kayıt düzeltme istemine ilişkin olduğu belirlendiği gibi dava dilekçesindeki davacıların talebinin davalı ...'in muris babaları ...'in çocuğu olmadığına ilişkin olduğu, davalının 01/04/1952 doğumlu olup nüfusa 22/10/1956 tarihinde davacıların babası ... hanesinde nüfusa tescil edildiği,

muris ... ile davalının annesi Emine arasında evlilik bağının bulunmadığı, ... Noterliğinin 15/10/2003 tarih, 4790 yevmiye numaralı davacılar murisi ... tarafından düzenlenen mirastan iskat sözleşmesinden murisin "saklı pay sahibi ve yasal mirasçım olan oğlum ...'i aşağıda zikredeceğim sebeplerden dolayı mirasçılıktan

iskat ediyorum.

Mirastan iskat ettiğim ... oğlum olmasına rağmen Medeni Kanunu'nun ön gördüğü 510 ve ilgili maddelerine uymayan tutum ve davranışlar içerisinde olup ... nedeni ile mirasçılıktan çıkartmak suretiyle iskat ediyorum" şeklinde beyanda bulunduğu, TMK'nın 291. maddesi gereğince kaydi babanın alt soyunu soy bağının reddi davası açabilme hakkının ancak dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi, gayibliğine karar verilmesi yada ayırt etme gücünü kaybetmesi halinde mümkün olduğu,

tüm tarafların kaydi babası olan ...'in davalının doğum tarihinden yaklaşık 50 yıl sonra düzenlediği mirastan iskat sözleşmesinde davalının kendi çocuğu olduğunu kabul ettiği, dava tarihi, murisin soy bağının iptali davası açma yönünde her hangi bir iradesinin bulunmaması karşısında davacıların soy bağının iptali davası açma haklarının bulunmadığı, davaya 5490 sayılı Kanunun 36. maddesi gereğince devam edilerek gerçek durumun kaydi duruma uygun olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, 5490 sayılı Kanunun 36. maddesi gereğince davaya bakma görevinin ...

Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” 6100 sayılı HMK'nın 23/2. maddesinde, “Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar” hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın reddi kararı Yargıtay 8. Hukuk Dairesince "5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinin 1/a bendine göre nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları düzeltmeyi isteyen şahsın yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılması gerekir. Bu yer mahkemesinin yetkisi itiraza tabi olmayıp kamu düzenine ilişkin kesin yetkidir.

Dolayısıyla mahkemece itiraz olup olmadığına bakılmaksızın bu husus mahkemece re'sen gözetilir. Dosyadaki nüfus kaydında davacılar ve davalının dava tarihi itibariyle yerleşim yerlerinin .../... olduğu görülmektedir. Dava dilekçesinde de esasen adres olarak bu yerler gösterilmiştir. Bu durumda, yetkili mahkeme ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olup ... Mahkemeleri yetkili değildir.

Bu itibarla yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek davanın reddi doğru görülmemiştir." denilerek bozulmuştur. Bu durumda davaya bakma görevinin ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu özel dairenin kabulündedir. Özel Dairenin bozma kararının mahkemeleri bağlayıcılığı özelliği vardır.

O halde uyuşmazlığın ... 22. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.