Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2020/103 K.2020/2215

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hüküm davalı Hazine dahili davalılar Orman Yönetimi ve ... tarafından temyiz edilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... köyünde bulunan yaklaşık 5000 m²'lik taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının müvekkili yararına oluştuğununu iddia ederek, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre davacı adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece davanın kabulü ile ... ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan bilirkişilerin 29/06/2012 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 692,14 m², (B) harfi ile gösterilen 1506,43 m² ve (C) harfi ile gösterilen 4640,48 m² olmak üzere toplam 6639.05 m²'lik alanın zeytinlik olarak davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir. 20. Hukuk Dairesinin 18/02/2014 gün ve 2013/10434 E. - 2014/2082 K. sayılı kararıyla sair hususlar incelenmeksizin aşağıda yazılı nedenle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “mahkemece, her nekadar davanın kabulüne karar verilmişse de dosya kapsamından tescile karar verilen (A) harfli bölümün Devlet Karayolu kapsamında kaldığı anlaşılmakla ilgisi nedeniyle Karayolları Genel Müdürlüğünün davaya dahil edilip, bu yöne ilişkin taraf delilleri toplanmadığı gibi, tescil istenen taşınmazın orman olarak tapulama dışı bırakıldığı da gözönünde bulundurularak ilgisi nedeniyle Orman Yönetimi de davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra tarafların tüm delilleri toplanıp, birlikte değerlendirilmesi” gereklerine değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu taşınmazın 20/01/2015 tarihli fen bilirkişisi rapor ve krokisinde (B) ve (C) harfleri ile gösterilen kısmın zeytinlik vasfıyla davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, (A) harfi ile gösterilen kısmın mülkiyetinin davacı ...'e ait olduğunun tespitine, Orman Yönetimi yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine, dahili davalılar Orman Yönetimi ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1947 yılında kesinleşen orman tahdidi, 22.11.1987 tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması, 11.02.1982 tarihinde kesinleşen genel arazi kadastrosu bulunmaktadır. Çekişmeli taşınmaz orman olarak tapulama dışı bırakılmıştır.

Mahkemece davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Uzman orman bilirkişisin kesinleşmiş tahdit haritasına dayalı olarak yaptığı araştırma ve incelemede taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları dışında olduğu belirlenmiştir, ancak zilyetlikle kazanma yönünden taşınmazın öncesini gösteren hava fotoğrafları ve memleket haritası uygulaması yapılmadan salt keşif günündeki bulgulara göre düzenlenen bilirkişi raporuyla uyuşmazlık çözümlenemez. Taşınmazın zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı, süre

yönünden zilyetlikle kazanma koşulunun oluşup oluşmadığı ve hukuki durumunun öncesi itibariyle araştırılması gerekir.

Bozma öncesinde alınan 13.07.2011 tarihli ziraat bilirkişi raporunda taşınmazda 20 yaşlarında 12 adet ceviz ağacı, 6 adet 10 yaşlarında asma, 10 yaşlarında 3 adet armut, 10 yaşlarında 1 erik, 140 adeti 35-40 yaşlarında, 60 adeti 15 yaşlarında toplam 200 adet zeytin ağacı bulunduğu bildirilmiş, ancak ağaçların zemindeki dağılımı açıklanmamış, 15 yaşlarındaki 60 adet zeytin ağacının taşınmazın belirli bir bölümünde mi, yoksa taşınmazın genelinde mi olduğu açıklanmamıştır, keşif tarihinde (B) harfiyle gösterilen bölümün hafriyat yapılan yer,

(A) harfiyle gösterilen bölümün yol olduğu belirlendiğine göre bu bölümlerde kamulaştırma tarihinden veya yol yapıldığı tarihten önce zilyetlikle kazanma şartlarının nasıl oluştuğu yöntemince belirlenmeden hüküm kurulmuştur. Ayrıca, taşınmaz tapulama paftasında orman belirtmesiyle tapulama dışı bırakıldığına göre orman yönetimi açısından husumetin bulunduğu gözetilmelidir.

O halde mahkemece dava tarihinden 20-25-30 yıl öncesine ait hava fotoğraflarıyla bu fotoğraflardan üretilen memleket haritaları, dava konusu yerde kamulaştırma yapılıp yapılmadığı araştırılarak, yapılmış ise haritaları ve evrakları getirtildikten sonra,

önceki keşiflerde görev almamış, toprak konusunda uzman bir ziraat bilirkişi, bir jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi, bir jeolog bilirkişi ve bir harita mühendisi bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu ve dava sonucunda yararı olmayan elverdiğince yaşlı, yansız yerel bilirkişiler ve tarafların göstereceği tanıkların tümü hazır olduğu hâlde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazın öncesinde tespit harici alan olduğu göz önünde bulundurularak imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi hâlinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, harita mühendisi bilirkişiden keşfi takibe elverişli, varsa kamulaştırma haritası ile irtibatını da belirtir şekilde, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor alınmalı,

ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü (özellikle zeytin ağaçlarının varsa aşı yaşları), ağaçların dağılımını, 2011 tarihli ziraat bilirkişisi raporunda 15 yaşlarında olduğu bildirilen 60 adet zeytin ağacının taşınmazın neresinde bulunduğunu, taşınmaz imar ve ihyaya konu edilmişse imar ve ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir,

önceki bilirkişinin raporlarını irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, üzerindeki bitki örtüsünü, o tarihlerde var ise taşınmazın üzerindeki ağaçların cinsi, adedi, dağılımını, mümkün olduğu takdirde taşınmazda imar ve ihya tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını belirtir şekilde rapor alınmalı, jeolog bilirkişiden taşınmazların öncesinde dere yatağı olup olmadığı, dere yatağının yatak değiştirmesi sonucu oluşup oluşmadığı,

derenin etki alanında bulunup bulunmadığı ve dereden kazanılıp kazanılmadıkları hususunda, zeminde ve hava fotoğraflarında inceleme yaptırılıp krokili rapor alınmalı, böylece tespit tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddelerinde öngörülen koşulların davacı yararına gerçekleşmiş olup olmadığına ilişkin olarak tüm deliller değerlendirilmeli, Orman Yönetiminin pasif husumeti bulunduğu gözönünde bulundurularak, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.