Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2020/1876 K.2020/2055

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... ilçesi, ... köyü 213 ada 4 parsel sayılı taşınmaz 20.918,21 m2 yüzölçümü ve tarla vasfı ile senetsizden davalı adına tespit edilmiştir. Davacı ... Yönetimi Gündoğmuş Sulh Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; kadastro çalışmalarında çekişmeli taşınmazın davalı ... adına tespit edildiğini ancak taşınmazın orman sayılan yerlreden olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile, dava konusu 213 ada 4 parsel nolu taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 8717,65 m² yüzölçümündeki kısmın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 12200,56 m² yüzölçümündeki kısma ilişkin davanın reddine karar verilmiş, hükmün temyizi üzerine Dairemizin 2014/9486 E.- 2015/2421 K. sayılı kararı ile "Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki; hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın eski tarihli resmi belgelerdeki konumu araştırılmamış, en eski tarihli hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan elde edilmiş memleket haritaları ile kadastro paftası örneği getirtilerek uygulanıp taşınmazın niteliği ile konumu saptanmamıştır. Eksik araştırma ve incelemeye, yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz.

Bu nedenle; mahkemece, eski tarihli memleket haritası, dayanağı hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, halen Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı,

öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır." gereğine değinilerek hükmün bzulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş, taşınmazların değerinin dava tarihi itibariyle görev sınırının üzerinde kalması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek dosya Gündoğmuş Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile; ... ili, ... ilçesi, ... ... köyü, ... mevkii 213 ada 4 parsel sayılı taşınmazın; fen bilirkişisinin 17/02/2014 tarihli ek raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 8717,65 m2 yüzölçümündeki kısmın 213 ada 4 parselden tapu kaydının ifrazen iptali ile,

orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 12200,56 m2 yüzölçümündeki kısma ilişkin davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından (A) bölümüne ve davalı ... vekili tarafından (B) bölümüne yönelik temyiz edilmiştir.

Dava, orman iddiasına dayalı tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde, 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 3302 sayılı Kanun uyarınca yapılıp 04/12/2008 tarihinde ilân edilerek kesinleşen 2/B uygulaması bulunmaktadır.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile çekişmneli taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümünü orman vasfıyla Hazine adına tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de; hükme dayanak alınan bilşirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın en eski memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki durumu denetlemeye elverişli şekilde gösterilmemiş, dosya içerisinde bulunan sulh ceza mahkemesinin 1987/111 E. sayılı dosyasında suça konu yerin çekişmeli taşınmaz ile aynı yer olup olmadığı araştırılmamış, çekişmeli taşınmazın 6831 sayılı Kanunun 1/J uyarınca orman sayılan yerlerden olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmemiştir. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

O halde mahkemece; sulh ceza mahkemesinin 1987/111 E. sayılı dava dosyası bulunduğu yerden getirtilerek dosya arasına alınmalı, yine eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya

eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli,

hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı açıklattırılmalı, ayrıca sulh ceza mahkemesinin 1987/111 E. sayılı dosyasında orman bilirkişisi tarafından düzenlenen krokinin ölçeğinin kadastro paftasının ölçeğine, kadastro paftasının ölçeğinin de mezkur dava dosyasında bulunan krokinin ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra,

komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle her iki ölçekli kroki üzerinde taşınmazın yeri raporda göstermeli, yapılacak inceleme sonucunda çekişmeli taşınmazın öncesinin orman veya 6831 sayılı Kanunun 1/j maddesi uyarınca orman sayılan yerlerden olup olmadığı belirlenmeli ve bu yönde yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.