Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2020/540 K.2020/1047

Taraflar arasındaki davada Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü

KARAR

Dava, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince; davanın esasına ilişkin karar Konya Bölge Adliye Mahkemesinin göreve başlama tarihinden sonra verilmiş olmakla 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanunun 25 ve Ek- 1. maddeleri ile Hakimler ve Savcılar Kurulunun 6/6/2018 tarih ve 217 sayılı Kararı uyarınca dosyada istinaf incelemesi yapma yetkisi Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince davanın ilk olarak 30.01.2017 tarihinde Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/50 Esas sayılı dosyası ile açıldığı, Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.06.2017 tarih ve 2017/50 Esas-2017/413 Karar sayılı kararı ile davada görevli mahkemenin Konya İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkeme görevsiz olduğundan davanın usulden reddine karar verildiği, mahkemece verilen görevsizlik kararının kesinleştirildiği, 24.11.2017 tarihinde süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına 24.11.2017 tarihli ek karar ile karar verildiği,

ek kararın istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 25.04.2018 tarih ve 2018/5 Esas- 2018/696 Karar sayılı ilamı ile mahkemece verilen ek kararın kaldırıldığı, müteakip işlemlerin kaldığı yerden devamı için dosyanın mahkemesine gönderildiği, bu defa dosyanın Konya 4. İş Mahkemesinin 2017/488 Esasına kaydedildiği, mahkemenin 2017/488 Esas- 2018/198 Karar sayılı 03.05.2018 tarihli kararı davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği,

kararın istinafı üzerine istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından yapıldığı ve 25.04.2019 tarihli karar ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, Konya 4. İş Mahkemesinin 2019/270 Esasına kaydedilen davanın yapılan yargılaması sonucunda 10.05.2019 tarihli kararı ile mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Akşehir İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,

kararın 10.06.2019 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosyanın Akşehir Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine gönderildiği, mahkemece 2019/357 Esasına kaydedilen davanın 09.07.2019 tarihinde karara bağlandığı belirlenmiştir.

15.08.2017 tarihli ve 694 sayılı KHK'nın 136. maddesiyle eklenen 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanunun Ek- 1. maddesinde.

"Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. maddesi uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemeyeceği gibi yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların yeniden isitinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılması gerektiği" gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nin 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. maddesi uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.06.2017 tarih ve 2017/50 Esas- 2017/413 Karar sayılı kararı ile davada görevli mahkemenin Konya İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemece verilen görevsizlik kararının kesinleştirildiği, 24.11.2017 tarihinde, süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına dair verilen ek kararın istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 25.04.2018 tarih ve 2018/5 Esas-2018/696 Karar sayılı ilamı ile mahkemece verilen ek kararın kaldırıldığı, müteakip işlemlerin kaldığı yerden devamı için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.