Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/14619 K.2006/14130

Davacı ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı ilk prim tevkifatının yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 2926. Sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece davacının 01.07.2000 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosya belge ve kayıtlardan, davacının Ziraat Odası kaydının bulunduğu ancak mahkemece kayıt tarihinin araştırılmadığı, Tarım Kredi Kooperatifine ortak olmadığı, üzerine kayıtlı ziraat arazisi bulunmadığı, davacının sattığı ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 20.06.2000 tarihinde yapıldığı, diğer yıllara ilişkin prim kesinti bilgilerinin araştırılmadığı görülmektedir.

Mahkemenin ilk prim kesintisinin yapıldığı 20.06.2000 tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlayacağının kabulü ile davacının 01.07.2000-31.12.2000 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tesbitine ilişkin kararı yerinde ise de , prim kesintisinin bulunmadığı 2926. Sayılı Yasa'nın 10. Maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyeti bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde 01.01.2001-21.04.2006 tarihleri arasındaki istem dönemin soyut zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi yasaya uygun değildir.

Yapılacak iş; 01.01.2001-21.04.2006 tarihleri arasına ilişkin dönemde davacıya varsa ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırarak, bunlardan ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, 2926. Sayılı Yasa'nın 10. Maddesinde belirtilen Ziraat Odası kaydının hangi tarih itibariyle başladığı sorularak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca varmaktır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davacının 01.01.2001-21.04.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğnun tesbitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırır olup, bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.