Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/17098 K.2006/16023

Davacı, 01.12.1994-10.12.2005 tarihleri arası tarım Bağ-Kuir sigortalısı olduğunun tesbitiyle, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı, kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine. 2-Dava, davacının 01.12.1994- 10.12.2005 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden ihtilaf konusu dönemde davacının 1995 yılı 1. dönemde 48 gün, 2. dönemde 19 gün kısa süreli S.S.K.'na tabi sigortalı çalışmalarının bulunduğu, davacının 1994 yılında teslim ettiği ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 1995 yılında yapıldığı anca posta makbuzu fotokopisinin okunaksız olması sebebiyle kesintinin yapıldığı ay ve günün anlaşılmadığı, bu tarihten sonra 1996 yılından 2004 yılına kadar aralıksız olarak prim kesintilerinin yapılmış olduğu, ziraat odasına 10.03.2004 tarihinde kayıt olduğu, davalı Kurumca 01.04.2006 tarihi itibariyle tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 01.01.1996 -10.12.2005 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi doğru ise de kesintinin yapılmadığı 1994 yılında tarım ... sigortalısı olarak kabul edilmesi, 1995 yılında kesintinin yapıldığı tarih tam olarak tesbit edilmeden 1995 yılının tamamı yönünden ve kısa süreli S.S.K. 'na tabi sigortalı olduğu süreler dışlanmaksızın çifte sigortalılığa yol açacak şekilde tesbit kararı verilmiş bulunması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; 1995 yılında kesintinin yapıldığı tarihi Marmarabirlik 996 sayılı Tarım Satış Kooperatifinden sormak çıkacak sonuca göre S.S.K.'na tabi olduğu sigortalı süreli dışlamak suretiyle hüküm kurmaktır.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.