Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/17726 K.2007/14688

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 7.8.2000-7.10.2001 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının davalıya ait lokantacılık işyerinde 07.08.2000-07.10.2001 tarihleri arasında hizmet aktine dayalı olarak geçen Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen sigortalı hizmetlerinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının davalıya ait 115820735 nolu işyerinde 7.7.2001-10.9.2001 tarihleri arasında 65 gün, 118678435 nolu işyerinde 11.9.2001-7.10.2001 tarihleri arasında 26 gün çalıştığının tesbitine fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin olup kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Gerektiğinde mahkemece soruşturma genişletilerek yeterli delilerin toplanması gerekir. Kimi ayrık durumlar dışında; resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması, salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordroları, tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalıya ait 115820735, 18678435, 119739435 sigorta nolu üç işyeri bulunduğu, bunların 26.1.2000,11.9.2001 ve 3.5.2002 tarihlerinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, davacının 2000 yılı 2. dönemde 1114177035 nolu başka bir işyerinden 19.7.2000-14.8.2000 tarihleri arasında 26 gün çalışmasının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacı dava dilekçesinde çalıştığı yer konusunda ayrıntılı bilgi vermese de cevaba cevap dilekçesinde ilk önce davalı firmanın Basmahanedeki işyerinde beş yıl, bu işyeri kapatılınca, Işıkkent Ayakkabıcılar Sitesinde açılan İnci Pide 1 Lokantasında dört ay, İnci Pide 2 Lokantasında 11 ay çalıştığını, sigortalı yapılmadığından şikayette bulunduğunu, ancak işverenin Bölge Çalışma Müdürlüğü memurları yanında kendisini sigortalı yapacağını belirterek kandırdığını , okuma yazması olmadığından işverenin sözüne güvenerek şikayetten vazgeçtiğini ,

buna rağmen işverenin sigortasını yapmadığı gibi işten çıkardığını belirtmiştir.Davacının Kurumun il Müdürlüğü'ne verdiği 28.06.2002 tarihli şikayet dilekçesinde İnci 2 Pide Kebap salonunda 7.7.2001-25.6.2002 tarihleri arasında çalıştığını bildirdiği halde mahkemece yeterli inceleme yapılmadan bu dilekçede belirttiği tarihler ile davacının tüm çalışma süresini kasttettiği ve bu beyanın davacıyı bağlayacağı gerekçesi ile işverenin farklı iki işyerinde bu tarihler arasında çalıştığının kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş; davacının şikayet dilekçesindeki beyanının İnci 2 Pide Kebap Salonundaki çalışma dönemi ile ilgili bağlayıcı beyan olarak değerlendirilip , davalıya ait üç işyerinin kapsam ve kapasitesi, başka çalışanları olup olmadığı araştırılarak, davacının lokanta işyerlerindeki çalışmalarının bordro tanıkları, bordro tanıkları bulunmadığı takdirde komşu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş tanıkların beyanları ve diğer toplanan delillerle çalışma olgusu hiçbir şüpheye mahal vermeyecek şekilde ortaya konularak tüm deliller toplandıktan sonra bir arada değerlendirilip eksik bildirilen çalışmaların tespiti yönünde karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.