Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/1820 K.2006/7195

Davacı emekli maaşından yapılan sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisinin iptaliyle iadesine, karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, davalı kurumca yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilmesine ilikikin işlemin iptalini ve yapılan kesinitilerin iadesini istemiştir.

Mahkemece davacının kendi adına bağımsız faaliyetine son verdiğinden bahisle sosyal güvenlik destek priminden muaf olduğuna karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve yetersiz inceleme ile ulaşılmıştır.

25.8.1999 gün ve 4447 sayılı Yasa’nın 38. maddesi ile 1479 sayılı Yasa’ya eklenen ek 20. madde uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanan ancak daha sonra çalışmasına devam eden veya çalışmaya başlayanların aylıklarından %10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesintisin yapılacağı belirtilmiştir.

Davacının kahvecilik işinden dolayı 1.10.1972 tarihinde sigortalılığının başladığı vergi kaydı 26.5.1997 tarihinde sonra ermekle birlikte diğer kayıtlarının devam ederek oda kaydının 23.6.2000, sicil kaydının ise 4.1.2005 tarihinde sona erdiği davacıya 1.9.1994 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlanmış bulunduğu, kurumun vergi kayıtları dışındaki kayıtlarının devam etmesi sebebiyle davacının yaşlılık aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilmesine karar verdiği dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasanın 24. maddesi gereğince zorunlu Bağ-Kur sigortalılık statüsünün oluşması için esnaf sicil memurlğu veya usulüne uygun meslek kuruluşu( oda) kaydı yeterlidir. 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Yasanın 5. ve 119. maddelerine göre esnaf sicilinin bulunması bağımsız çalışma yönünden karine teşkil etmektedir. Bu yasal karinenin aksi ispatlanmadıkça dikkate alınması gerekir.

Yasal sistemde vergi kaydı bulunmadan bağımsız çalışma mümkün olup sicil kaydı itibariyle esnaf olarak kabul edilmeleri gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkata alınarak meslek ve özellikle sicil kaydının 4.1.2005 tarihine kadar devam etmesi sebebiyle davanının 25.8.1999-4.1.2005 tarihleri arasında bağımsız çalışmasının fiilen devam edip etmediği araştırılmalı davacının kahvehane işinin bulunduğu yerel yönetimlerden bilgi alınmalı, meslek kuruluşundan ve esnaf sicil memurluğundan kaydın devam sebebi sorulmalı, emniyet kanalıyla kahvehanenin bulunduğu yer çevresinden (davacıyla irtibata geçilmeden) araştırma yaptırılmalı tarafların göstereceği kanıtlarda nazara alınmalı böylece deliller olabildiğince toplandıktan sonra istem hakkında karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.