Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/19275 K.2007/368

Davacı, 1.2.1996-30.11.2001 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalılığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava davacının 1.2.1996-30.11.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'nın 85. maddesi kapsamıda isteğe bağlı sigortalı olduğunun bu talebinin 4958 sayılı Yasa'nın Geçici I-K. maddesine uygun olduğunun kabul edilmemesi halinde 1.2.1996-30.6.2003 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 1.2.1996-30.11.2001 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davacının 1.2.1973-10.9.1987 tarihleri arasında kesintili olarak 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olduğu, 506 sayılı Yasa'nın 85-/A-b maddesini öngördüğü koşula sahip olduğu uyuşmazlık konusu değildir.

24.04.2003 tarihli 01.05.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4842 sayılı Yasa ile 506 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 85. maddesinde Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce isteğe bağlı sigortalı olanlardan Kurum'a prim borcu bulunanların, bu tarihten itibaren 6 ay içinde, yani 01.11.2003 tarihine kadar prim borcunu gecikme zammı ile birlikte ödeyenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları devam edeceği, 4842 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile değişik 85/1-D-C maddesi gereğince isteğe bağlı sigorta primini ardarda üç ay ödemeyenlerin primi ödenmiş son ayın bitiminden itibaren sigortalılığının sona ereceği bildirilmiştir.

29.7.2003 tarihli, 6.8.2003 tarihinde yürürlüğe gören 4958 sayılı Yasa'nın Geçici I-K maddesinde 506 sayılı Yasa'nın 85. maddesine göre isteğe bağlı sigortalı olarak devam eden sigortalıların, 30.6.2003 tarihi itibariyle prim ve gecikme zammı borçlarını bu kanunun yayımlandığı tarihi işleyen otuz gün içinde Kuruma yazılı müracaat etmeleri halinde borçlarını yeniden yapılandırabilecekleri, taksitlendirme anlaşması yapılan borçluların,

tahakkuk edecekleri ay borçlarını veya taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılı içinde ardarda üç defa yerine getirmemeleri halinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkını kaybedecekleri, yükümlülüklerini yerine getiren isteğe bağlı sigortalılar hakkında 506 sayılı Yasa'nın değişik geçici 85. maddesinin (C) bendi hükümlerinin uygulanmayacağı, müracatta bulunanlara değişik 85. maddesinin (D) bendinin (C) alt bendine göre isteğe bağlı sigortalılığı sona erenlerden talepte bulunanlara bu hükmün uygulanacağı bildirilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.2.1996 tarihinde isteğe bağlı sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği 1946 yılı ve 1997 yılı Ocak ayı primini 9.2.1999 tarihinde ödediği, 25.8.2003 tarihinde süresi içinde yapılandırma talebinde bulunduğu,

davalı Kurumca davacıya gönderilen 16.9.2003 tarihli yazı ile 2003 yılı Ağustos-Eylül ayından itibaren asgari 261.069.017.-TL'den aşağı olmamak üzere taksit ödemesi gerektiği 23.10.2003 tarihli yazı ile de 2003 yılı Ağustos-Eylül ayından itibaren asgari 288.721.271.-TL taksit ödemesi gerektiği bildirilmiş davacının 15.9.2003 tarihinde verdiği dilekçe ile isteğe bağlı sigortalılığının 30.11.2001 tarihi itibariyle durdurulmasını talep ettiği ve 29.9.2003 tarihinde 290.000.000.-TL , 29.12.2003 tarihinde 280.000.000.-TL taksit yatırdığı bu tarihten sonra yapılmış bir ödemenin bulunmadığı,

davacının 5.8.2004 tarihli dilekçesi üzerine davalı Kurumca taksitlerini ve cari ay borçlarını ardarda 3 defa ödememesi nedeniyle taksitlendirmenin iptal edildiğinin yapılan ödemenin primlere mahsup edilerek 31.12.1997 tarihi itibariyle sigortalılığının iptal edildiği bildirilmiştir.

Taksit ödeme belgelerinden davacının taksitlerini ard arda üç defa ödemediği sabit olmakla 506 sayılı Yasa'nın geçici 85/c maddesi ve 4958 sayılı Yasay'nın Geçicçi I-K maddesi gereğince 1.1.19988 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalı olduğunun kabulü mümkün değildir. Ne varki; mahkemece hatalı değerlendirme sonucu yaptığı borçlanmaya geçerlilik tanınarak 1.2.1996-30.11.2001 tarihleri arasında sigortalı kabul edilmesi halinde prim ve gecikme zammı borcu sorularak davacıya mahkeme veznesine depo ettirilmiş ve davalı Kurum hesabına geçirilmiştir. Davacı tarafından yapılan bu ödemenin ödeme tarihinden sonrası için isteğe bağlı sigortalılık primi olarak değerlendirilmesi her zaman mümkündür.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, 1.1.1998-30.11.2001 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması ayrıca, davacı davalı Kurumca 1.2.1996-31.12.1998 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olarak kabul edilmekle, tesbit kararı verilmesinde hukuki karar bulunmadığından mahkemece bu döneme ilişkin istem hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken tesbit kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.