Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/19749 K.2007/228

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin mahkemenin görevsizliğine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan davacı sigortalının maddi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının çalıştığı yumurta üretim ve pazarlama işyerinin tarım işyeri olduğu ve işyesinde 50'den az işçi çalışması nedeniyle 4857 sayılı İş Yasası'nın 4. maddesi gereğince davacının İş Yasası kapsamı dışında bulunduğu davaya bakmaya genel hükümlerine göre Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

506 sayılı Yasa'nın 11./A-b maddesinde sigortalının işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhca arızaya uğratan olay iş kazası olarak kabul edilmiştir.

Olayda sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için sigortalılık niteliğinin edinmenin koşulları üzerinde durulmalıdır. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için aradaki iş ilişkisi kural olarak hizmet aktinin çalıştırana yüklendiği edim işverene ait işyerinde görülmeli, çalıştırılan 506 sayılı Yasa'nın 3. maddesinde belirtilen sigortalı sayılmayan kişilerden olmamalıdır.

4857 sayılı Yasa'nın 4/1-b maddesinde 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım işyerlerinde ve işletmelerinde bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı bildirilmiştir.

Bilindiği gibi 506 sayılı Yasa'nın 3.maddesinde tarım işine istisna teşkil eden çalışmalar bendler halinde sayılmıştır. Buna göre 506 sayılı yasanın 3/1-A maddesinin (a) bendinde yazılı olan; kamu sektörüne ait tarım ve orman işlerinde ücretle, (b) bendinde özel sektöre ait tarım ve orman işlerinden ücretli ve sürekli olarak, (c) bendinde tarım sanatlarına ait işlerde, (d) bendinde tarım işyerlerinde yapılan ve tarım işlerinden sayılmayan işlerde, (e) bendinde ise tarım işyeri sayılmayan işyerlerinin park, bahçe ve fidanlık ve benzeri işlerinde çalışanlar hariç olmak üzere tarım işinde çalışanlar 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılmazlar.

İşyerinin özel sektöre ait yumurta üretim ve pazarlama işyeri olduğu, yumurta üretimi yapılan kümeste davacının bakıcı olarak çalıştığı ve kafes altını temizleyen bant dişlisinde meydana gelen arızayı gidermeye çalışırken sol elini bant dişlisine kaptırmak suretiyle bedence arızaya uğradığı dolayısıyla olayın iş kazası olduğu açıktır. Nitekim S.S.K.ca yapılan tahkikat sonunda da olayın iş kazası olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.

İşveren sorumluluğuna ise 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesi uyarınca gidilebileceğine ve davacıda oluşan zararın 506 sayılı Yasa'daki düzenlemeler çerçevesinde giderilmesinin mümkün bulunmasına göre,

Yasa'nın 134. maddesinde de" bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların yetkili iş mahkemelerin de veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görüleceği" açıkça belirtildiğinden Mahkemece işin esasına girilerek deliller usulünce toplanacak istem hakkında bir karar vermek gerekirken 506 sayılı Yasa'nın 3/1-A maddesindeki istisna hükümleri gözetilmeksizin 4857 sayılı Yasa'nın 4/1-b maddesine yanlış anlam verilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.