Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/21561 K.2007/4588

Davacı, SSK.'lı hizmetleri dışında 1.1.1985-31.5.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında zorunlu tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, 01.01.1985-31.05.2005 tarihleri arasında Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi zorunlu sigortalı olduğu hizmetleri dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi kısa süreli hizmetleri dışında tarım faaliyeti devam ettiğinden 1.1.1985 tarihinden 01.09.1990 tarihine kadar davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm yerindedir.

01.09.1990 tarihinden sonraki döneme gelince. Kimlerin Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılacakları 2926 sayılı yasanın 2. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, "kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan Sosyal Güvenlik Kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3. maddesinin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanların bu kanuna göre sigortalı sayılacakları" kabul edilmiştir.

Öte yandan, 2926 sayılı Yasa'nın 6/b maddesi hükmüne göre, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer.

Dosya içeriğinden davacının 01.01.1985 tarihinde 2926 sayılı Yasa gereğince tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 26.03.1990-25.05.1990 tarihleri arasında 30 gün, 01.09.1990-01.08.1992 tarihleri arasında 690 gün, 1993 yılı 1. döneminde 20 gün, 02.07.2003-08.10.2003 tarihleri arasında 84 gün, 01.06.2005-01.08.2006 tarihleri arasında 421 gün, Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi çalışmalarının bulunduğu ve primlerinin ödendiği,

davalı Kurum tarafından davacının 01.01.1985-25.03.1990 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilmekle birlikte, Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi işe girdiği 25.03.1990 tarihinden sonraki dönemde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir.

Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım Bağ-Kur sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Davacının 01.09.1990-01.08.1992 tarihleri arasında 690 gün Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi çalışması kısa süreli çalışma niteliğinde olmayıp, Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi uzun süreli çalışmalarının başladığı 01.09.1990 tarihi itibariyle 2926 sayılı yasaya tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona erdiğinin kabulü gerekir. Davacının Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi uzun süreli çalışmalarının sona erdiği 01.08.1992 tarihinden sonra Tarım Bağ-Kur sigortalılığı için tekrar Kuruma müracaatı bulunmadığı gibi, tarım Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin olarak sadece 10.05.2006 ve 28.06.2006 tarihlerinde prim ödemesi bulunduğu ve Bağ-Kur prim tevkifatlarına ilişkin belge mevcut olmadığı görülmüştür.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak 01.01.1985-25.03.1990 tarihleri arasındaki sigortalılık süresi yönünden kurumca uyuşmazlık çıkarılmadığı da gözetilerek hüküm kurulması, Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi uzun süreli çalışmalarının sona erdiği 01.08.1992 tarihinden sonraki dönem yönünden ise, davacıya varsa ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak, buralardan ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek ve 2926 sayılı yasanın 10. maddesinde belirtildiği üzere tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca ulaşmak gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.