Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/2220 K.2006/7550

Davacıemekli aylığından kesilen sosyal güvenlik destek primi kesinitisinin iptaline ve kesilen primlerin iadesine, karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, davalı kurumca yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilmesine ilişkin işlemin yerinde olmadığından iptali ile yapılan kesintisinin iadesini istemiştir.

Mahkemece davacının kendi adına bağımsız faaliyetine son verdiği ve destek priminden muaf olduğuna karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ile ulaşılmıştır.

Gerçekten 25.8.1999 gün ve 4447 sayılı Yasanın 38. maddesi ile 1479 sayı Yasa’ya ek 20. madde olarak eklenen madde içeriğine göre yaşlılık aylığına hak kazanan daha sonra çalışmaya devam eden ve çalışmaya başlayanların başlama tarihinden itibaren % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesileceği öngörülmüştür.

Dava konusu olayda; kendisine 1.8.1981 tarihinden yaşlılık aylığı bağlanan davacı bağımsız çalışmasını beyan ve vergi kaydı ve oda kaydı ile de doğrulandığı üzere 26.12.1991 tarihine kadar sürdürdüğünü kabul ettiği halde Esnaf Sicil kaydının ise 2004 yılına kadar devam etteği anlaşılmaktadır. Dosya içindeki bigli ve belgelere göre anılan yasanın yürürlük tarihi olan 25.8.199 ila 2.12.2004 tarihleri arası kendi adına bağımsız çalışması olup olmadığı yeterince araştırılmamıştır.

Bilindiği gibi 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi gereğince zorunlu Bağ_kur sigortalılık statüsünün oluşması için Esnaf Sicil Memurluğu ve Sanatkarlar Yasası açısından 5 ve 199. maddeler gereğince Esnaf ve Sanatkarlar Sicili bağımsız çalışma yönünden bir yasal karinedir. Bu yasal karinenin aksi kanıtlanmadıkça dikkate alınması zorunludur.

Yasal sistemde vergi kaydından muaf olanlardan bağımsız çalışanların çalışmaları mümkün olup sicil kaydına dayalı olarak esnaf kabul edilmeleri mümkündür.

Açıklanan bu yasal ve maddi olgular gereğince mahkemece yapılacak iş; davacının vergi ve oda kaydının silindiği ancak esnaf ve sicil kaydının açık olduğu 25.8.1999 ile 2.12.2004 tarihleri arası bağımsız çalışmasını sürdürüp sürdürmediğini araştırmak, bu yönde tüm deliller toplanıp sicil kaydının hangi sebeple devam ettiği üzerinde durulmalı, gereğinde yerel yönetim esnaf kuruluşlarından araştırma yapmak zabıta kanalı ile bağımsız çalışmanın devam edip etmediğini sormak bu alanda gösterilecek sözlü kanıtlardanda yararlanarak çıkacak sonuç uyarınca bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.