Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/4315 K.2007/205

Davacı emekli maaşından yapılan kesinti işleminin iptaline, yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı emekli aylığından yapılan sosyal güvenlik destek primi kesintilerinin iptali ile yapılan kesintilerinin kesinti tarihinden itibaren yasal faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece istem kabul edilerek, sosyal güvenlik destek primi ve gecikme zammı olan toplam 1.708.98 YTL'nin 1.10.1999 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

1479 sayılı Kanuna 4447 sayılı Kanunla eklenen Ek 20. maddesinde bu kanun gereğince yaşlılık aylığı bağlananlardan 24. maddenin (1) numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların sosyal yardım zammı dahil tahakkuk eden aylıklarından aylığın bağlandığı veya tekrar çalışmaya başlanıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren çalışmalarının sona erdiği ay dahil % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesileceği belirtilmiş, Kanunun yayınlandığı tarihten önce aylık bağlanmış olanların Kanunun yayınını takip eden aybaşı olan 1.10.1999 tarihinden itibaren,

bu tarihten sonra tarım faaliyetine başlayan aylık bağlanmış Bağ-Kur'luların ise ticari faaliyete başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde kuruma yazılı bildirimde bulunma mecburiyeti getirilmiştir. Bu sürelerde bildirimde bulunanlardan gecikme zammı istenmeyecek yanlız % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılacaktır.

Davacının Esnaf Odası kaydının sosyal güvenlik destek primi kesintisine ilişkin 1479 sayılı Kanunun ek 20. maddesinin yürürlüğe girdiği tarih olan 1.10.1999 tarihinden önce başlayarak, 19.4.2004 tarihine kadar devam ettiği vergi ve sicil kayıtlarının ise mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. 1479 sayılı Kanunun 24. maddesi gereğince zorunlu Bağ-Kur sigortalılık statüsünün oluşması için Esnaf Odası kaydının bulunması yeterlidir. Bu nedenle mahkemece 1479 sayılı Kanunun ek 20. maddesinin yürürlük tarihi olan 1.10.1999 tarihinden sonraki dönemde oda kaydının gerçeği yansıtıp, yansıtmadığının araştırılması gerekirken soyut tanık beyanlarına dayanılarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yapılacak iş; 1479 sayılı Kanunun ek 20. maddesinin yürürlük tarihinden sonra davacının kendi nam ve hesabına fiili çalışmasının olup olmadığının tespiti için işyerinin bulunduğu çevreden zabıta yoluyla araştırma yaptırılmalı, bağlı bulunduğu belediye ve Muhtarlıktan bilgi alınmalı, oda kaydının neden devam ettiği, aidatlarını yatırıp yatırmadığı, hazirun cetvellerinde isminin ve imzasının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılmalıdır.

Diğer yandan, Bağ-Kur Niğde İl Müdürlüğü'nün 23.1.2006 tarihli yazısı ve ekindeki kesinti listesi de dikkate alınarak prim ve gecikme zammı toplamı olan 1.708.99 YTL borcun tamamının bir anda tahsil edilmeyip davacının aylıklarından 2004 yılının Mayıs ayından itibaren her ay kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği ve henüz tüm borcunda ödenmediği gözardı edilerek prim kesintilerinin, kesintilerinin yapıldığı tarihler itibariyle yasal faiz uygulanmak suretiyle iadesine karar vermek gerekirken mahkemece toplam miktar üzerinden ve 1.10.1999 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davacıya ödenmesine karar verilmesi kabul şekli bakımından usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.