Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/4414 K.2006/5658

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı ... Temizlik Teks. Gıda ve Eğt. Hiz. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalılardan ... Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Uyuşmazlık iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminatın davalılara ödetilmesine ilişkindir. Mahkemece davacının geçirdiği iş kazası nedeniyle kararda yazılı manevi tazminatın davalılardan ... Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’den tahsiline, diğer davalı ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin olayda kusuru bulunmadığı gerekçesiyle hakkındaki davanın reddine karar verilmiş ise de, davalılardan ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. hakkında kurulan hüküm doğru değildir.

Gerçekten, bir iş kazası sonucu zarara uğrayan işçinin tazminat davası, işveren veya kusurlu 3. kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı yasanın 1. maddesi gereğidir.

Somut olayda çözümlenmesi gerekli sorun, davalı ... Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı veya üst-alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 1/son ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 87/2. maddesindeki açıklamalar ışığında aracıdan (taşerondan) söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerden bir iş alt işverene devredilmelidir. Buna karşın bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi söz konusu olamaz.

Somut olayda, davalı ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin temizlik hizmetlerinin diğer davalı ... Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılmakta olduğu ve davacının da ... Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin işçisi olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Böylece işin anahtar teslimi suretiyle devrinin söz konusu olmadığı ortaya çıktığından davalı şirketler arasındaki ilişkinin alt-üst işveren olarak nitelendirilmesi gerekir. İşin tamamı yerine bir bölümü devrolunduğunda devreden kişinin işverenlik sıfatı devam ettiğinden kusuru olmasa da olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 1/son maddesi gereğince sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda, davalı ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin de hükmedilen tazminattan müteselsilen sorumlu tutulmasında, temyiz eden diğer davalı ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş.’nin de menfaati olduğu açık olduğundan, ayrıca, davalılar arasındaki kusur dağılımının ileride açılacak rücu davasında halledilebileceği dikkate alınarak, davalıların hükmedilen manevi tazminat miktarından müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken, davalı ... Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. hakkındaki davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.