Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/4730 K.2007/1766

Davacı 31.8.1992-5.10.1993 ve 3.5.1994-28.7.2004 tarihleri arasında isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacının 26.5.1992-28.7.2004 tarihleri arasında Bağ-Kur zorunlu sigortalısı olduğunun, bunun mahkemece kabul edilmemesi halinde bu tarihler arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tesbiti ile aksi yöndeki davalı kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile davacının 31.8.1992- 5.10.1993, 3.5.1994-28.7.2004 tarihleri arasında Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 26.8.1992 tarihli giriş bildirgesi ile resen 26.5.1992 tarihinde başlayan vergi kaydı esas alınarak 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği 1997 tarihli aftan yararlandığı, 2001 yılında 4247 sayılı Yasa'dan yararlanarak tecil ve taksitlendirme için yaptığı başvuru üzerine davalı Kurumca 31.7.2001 tarihli ödeme planının hazırlandığı ancak ödemelerinin süresi içinde ödeme planına uygun şekilde yapmadığı için tecil ve taksitlendirme işleminin Kurumca iptal edilerek yapılan ödemelerin geçmiş prim borçlarına mahsup edildiği,

yaptığı ödemelerin 26.5.1992-31.12.2002 arasındaki döneme ilişkin prim borçlarını karşılandığı vergi kaydıının 26.5.1992-31.8.1992 ve 5.10.1993-3.5.1994 tarihleri arasında olduğunun davalı kurumca öğrenilmesi üzerine 12.3.2004 tarihinde 31.8.1992-5.10.1993, 3.5.1994-28.4.2004 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptal edildiği, oda ve sicil kaydının bulunmadığı, 1.1.2003-28.4.2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin prim borçlarının ödenmediği anlaşılmaktadır.

Davacı sigortalılık şartlarını taşımasa da 31.8.1992- 5.10.1993 ve 3.5.1994-31.12.2002 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primlerini ödediğinden ve davalı Kurumca kabul edilip uzun süre kullanıldıktan sonra sigortalılığın iptal edilmesi Medeni Kanun'un 2. maddesine aykırı olarak davacının bu dönemlerde sigortalı olduğunun kabulüne ilişkin mahkemece verilen hüküm yerindedir.

1.1.2003-28.4.2004 tarihleri arasındaki döneme gelince; davacının bu döneme ilişkin primlerinin ödenmediği anlaşılmakla bu dönemde sigortalı sayılması mümkün değildir.

Diğer yandan davalı kurumca davacıdan primler zorunlu sigortalılık kolundan tahsil edildiğinden davacı 31.8.1992-5.10.1993, 3.5.1994-28.4.2004 tarihleri arasında zorunlu sigortalı kabul edilmesi gerekirken mahkemece isteğe bağlı sigortalı olarak kabul edilmesi de isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.