Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/5668 K.2007/2953

Davacı, davalı işveren nezdinde Şubat-1993, 01.02.1995 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının davalı işverene ait işyerinde 1993 yılının Şubat ayından 1.2.1995 tarihine kadar geçen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalı K. A. A. Animasyon A.Ş.ne ait 742305 sigorta nolu işyerinde 01.02.1993 ile 01.02.1995 tarihleri arasında çalıştığının tesbitine, karar verilmiş ise de; varılan bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Davalı işveren tarafından davacıya ait işe giriş bildirgesi davalı Kuruma verilmemiş olmakla birlikte, Kurumca tastikli suretleri gönderilen 1993-1999 dönemlerini kapsayan 4 aylık sigorta prim bordrolarından davacının 1.2.1995 tarihinden 30.8.1997 tarihine kadar primlerinin yatırıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi olan bu tür davalarda çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışma konusu, sürekli, kesintili veya mevsimlik olup olmadığı, başlangıç ve bitiş tarihleri ile alınan suret konularında tarafların sözleri değerlendirilirek bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işverenle, işçiyle ve işyeriyle ilişkileri, bazan uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli, tanıklar buna göre dinlemeli, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli,

işyerinin bordrolarında kayıtlı ve mümkün olduğunca sürekli çalışanları ile gerektiğinde SSK, yerel yönetimler yada zabıta yoluyla yaptırılacak araştırma sonucunda belirlenecek komşu veya yakın işyerlerinin kayıtlarıyla sabit çalışan kişileri dinlenilerek çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde saptanmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/21-495-582, 205/21-409-413, 206/21-60-69, 2004/21-479-578, 2003/21-634-572, 1999/21-549-555 sayılı kararları da bu yöndedir.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Gerçekten ifadesi hükme dayanak alınan tanık F. Y. davacıyla birlikte bu işyerinde çalışan, kayıtlara geçmiş kişilerden olmadığı gibi, taraflar arasındaki işçilik alacaklarına ilişkin olup kesinleşen İstanbul 6. İş Mahkemesinin 1997/903 Esas sayılı dosyasında dinlenen bordro tanıklarının ise, hizmet tespiti hakkında beyanlarının olmayıp, alacak davasına ilişkin beyanlarının bulunduğu, ayrıca diğer bordro tanıklarının da dinlenilmediği görülmektedir.

Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Yapılacak iş; 1993-1999 dönemlerini kapsayan 4 aylık sigorta prim bordrolarında isimleri geçen kayıtlı işyeri çalışanlarının bu kayıtları celbedilerek, isimleri tesbit edilip tanık olarak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalıya ait işyeri dosyasını celbederek, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.