Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/7067 K.2007/5655

Davacı davalı işveren nesdinde 1.5.1990-17.2.2005 tarihleri arası askerlik süresi hariç çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalı kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının davalı işveren H.T. Sanayi A.Ş’ne ait işyerinde 1.5.1990 ile 17.2.2005 tarihleri arasında askerlik süresi haricinde geçen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalıya ait 33.543.03, 510.28.03 ve 11011702.03 sigorta sicil numaralı işyerlerinde 01.05.1990-30.09.1990 döneminde 26 gün, 01.06.1991-31.08.1991 döneminde 28 gün, 01.06.1994-30.11.1994 döneminde 24 gün, 01.06.1996-22.10.1996 döneminde 18 gün, 01.07.1997-31.12.1997 döneminde 66 gün, 01.06.1998-21.07.1998 döneminde 9 gün, 01.09.1998-31.11.1998 döneminde 10 gün, 01.05.1999-31.05.1999 döneminde 21 gün, 01.09.1999-31.10.1999 döneminde 20 gün, 01.05.2004-31.08.2004 döneminde 60 gün olmak üzere toplam 282 gün asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de; varılan bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı işveren şirket tarafından (33543) sicil nolu işyerinde 01.05.1990 ve 20.05.1998 tarihinde, (51028) sicil nolu işyerinde 01.06.1996 tarihinde, ayrıca davalı işveren şirkete ait olmayan ve davaya dahil edilmeyen A.

İ. ve Toprak Sanayi A.Ş’ye ait (1011702) sicil nolu işyerinde 09.06.2003 tarihinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgeleri verildiği, 01.05.1990-10.09.1990 tarihleri arasında 1990/2.ve 3. dönemlerde toplam 104 gün, 20.05.1991-10.09.1991 tarihleri arasında 1991/2.ve 3. dönemlerde toplam 82 gün, 01.09.1994-30.11.1994 tarihleri arasında 1994/ 3. döneminde toplam 66 gün, 01.06.1996-22.10.1996 tarihleri arasında 1996/2.ve 3. dönemlerde toplam 124 gün, 01.07.1997 tarihinde başlayarak 1997/2.ve 3. dönemlerde toplam 114 gün, 1998/1.dönemde 24 gün,1998/2. dönemde 91 gün, 1998/3. dönemde 81 gün,

10.05.1999-15.11.1999 tarihleri arasında 1999/2.ve 3. dönemlerde toplam 120 gün, 11.07.2000-10.11.2000 tarihleri arasında 2000/2.ve 3. dönemlerde toplam 121 gün, 07.06.2002-30.11.2002 tarihleri arasında 2002/2.ve 3. dönemlerde toplam 174 gün, 09.06.2003-13.10.2003 tarihleri arasında 2003/2.ve 3. dönemlerde toplam 125 gün, 2004/1. dönemde 18 gün, 2004/5. dönemde 30 gün,2004/8. dönemde 30 gün bildirimde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Gerçekten, davacının işyerindeki çalışmaları davacının imzasını taşıyan işe giriş bildirgeleri ile Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak primleri ödenmiştir. Davacı bildirgelerdeki imzaların kendisine aidiyetini kabul etmektedir.

Öte yandan işe giriş bildirgeleri davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez. Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultuda ise de davalı işverence ücret bodroları ibraz edilmediğinden ücret bordrolarında davacının çalışmalarının kısmi olarak gösterilip gösterilmediği giderek ücret bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığı anlaşılmamaktadır.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Davacının 1.5.1990 tarihli ilk işe girişinden sonra kuruluştaki ticaret ünvanı U. T.Sanayi ve Ticaret A.Ş olan, 7.12.1998 tarihinde ünvanı U. T. ve Tarım İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş olarak, 6.6.2000 tarihinde de H.

T. ve Tarım İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş olarak tescil edilen ve Afyonkarahisar Ticaret Sicil Memurluğunun 28.11.2005 tarihli yazılarında belirtildiği üzere, U. T. ve Tavukçuluk Zirai Ürünler Üretim Pazarlama Sanayi Ticaret A.Ş olduğu belli olan işyerlerinden bildirilen sürelere bakıldığında davacının kısa süreli aralıklarla çıkışının verildiği görülmekte ise de işin mahiyeti de nazara alındığında sürekli çalışmış olması kuvvetle muhtemeldir.

Ayrıca, davanın mahkemece tespite karar verilen çalışmaların geçtiği işyeri şirketlerinden A. İ. ve Toprak Sanayi A.Ş’de hak alanını ilgilendirdiği gözetilerek işveren şirketin davaya dahil edilmesi sağlanarak dava hakkında savunmasının alınmadığı görülmektedir.

Yapılacak iş; öncelikle davacı tarafa önel verilerek A. İ. ve Toprak Sanayi A.Ş’nin davaya dahil olması sağlanarak, konu hakkında beyanını almak, davacının işverenlerden ücret bordrolarını getirtmek davacının tesbitini istediği sürelerde ilgili olarak işverenin ücret bordrolarında imzası olanlar saptanarak imzasını içeren ücret bordrolarında geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, imzalı olmayan ücret bordrolarındaki süreler yönündende bordro tanıklarının kesintisiz çalışmayı doğrulayan anlatımları dikkate alınarak askerlik süresi de gözetilerek istemin kabulüne karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı ile davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.