Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/7724 K.2006/9540

Davacı 22.3.2005-1.4.1995 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti ile muarazanın men'ine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;

Dava, davacının ilk tevkifat kesintisinin yapıldığı tarihi izleyen aybaşı olan 1.4.1995 tarihi ile 22.5.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede, davacının 22.5.2005 tarihi itibariyle tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, ilk tevkifat kesintisinin 20.3.1995 olduğu, ilk tevkifat kesintisi tarihinden sonra 1995 yılı ürünün bedelinden 7.3.1996 tarihinde, 1996 yılı ürün bedelinden 19.3.1997 tarihinde 1998 yılı ürün bedelinden 18.6.1999 tarihinde 1999 yılı ürün bedelinden 23.5.2000 tarihinde 2002 yılı ürün bedelinden 7.5.2003 tarihinde 2003 yılı ürün bedelinden 11.6.2004 tarihinde Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığı, ziraat odası kaydının 1.1.1997 yılından itibaren devam ettiği, tarlası bulunduğu ihtilaf konusu dönemde 1.7.1997-30.3.1998 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğu görülmektedir.

Mahkemece tesis edilen sigortalılık başlangıcının 1.4.1995 olarak kabulü ile 1.4.1995-19.3.1997, 18.6.1999-23.5.2000,7.5.2003-11.4.2004 tarihleri arasında davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin hüküm yerinde ise de, ziraat oda kaydının 1997 yılından beri devam ettiği, tarımsal faaliyeti bulunduğu halde 19.3.1997-1.7.1997,1.4.1998-18.6.1999,24.5.2000-7.5.2003 tarihleri arasındaki talebin reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece 19.3.1997-1.7.1997, 1.4.1998-18.6.1999, 24.5.2000-7.5.2003 tarihleri arasındaki süreninde tesbitine karar verilmemesi usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.