Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/8396 K.2006/8110

Dava, davacı şirketin ihaleye dayanan sözleşme ile yapımını üstlendiği müfettiş incelemesi sonucu işin yürütümü için gerekli olan işçiliğin noksan bildirildiğinin tesbit edilmesi üzerine Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve idari para cezası ile gecikme zamlarının iptali ile borçlu olmadığının tesbitine ilişkin kurum işleminin iptaline, bu işleme dair ödemelerin yasal faizi ile tahsiline ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak ilamda belirtildiği gibi davanın kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporları yetersiz olduğundan varılan bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Dairemizin bozma kararında özetle, dava konusu işlemlerinin hukuksal dayanaktan yoksun olduğuna ilişkin iddianın yersiz olduğu belirtilmiş; S.S.K. ’dan işyeri dosyası ve müfettiş raporlarının tüm eklentileri ile birlikte istenip konusunda uzman bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif yapılarak uyuşmazlığa ait işlerinin tamamının aynı nitelikte olup olmadığının ve işin tamamına aynı işçilik oranının mı yoksa her bölüm iş için ayrı işçilik oranının mı uygulanması icap ettiği, giderek dava konusu iş nedeniyle işverenin gerçekten borcu bulunup bulunmadığı saptanarak sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararı doğrultusunda İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı bilirkişi Av. S.A. tarihsiz olarak dosyaya giren raporunda davalı Kurumun yalnızca ihale bedeli üzerinden en az işçilik bildiriminin tesbit etme yetkisinin yasal olmadığını belirtmiş, yine aynı bilirkişi, inşaat mühendisi, mali müşavirden oluşturulan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan keşfe dayalı 17.04.2006 tarihli raporda,

alınan hak ediş değerinden malzemeli işçilikli faturalar toplamı düşülerek kalan maliyet üzerinden ekli listelerdeki eski tarihlerde yayınlanmış olan genelgelerin birleştirilerek yayınlanan Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenen çeşitli iş kollarına ait asgari işçilik oranlarını gösterir tebliğinin 17 sıralarındaki oranlara göre tespit edilen işçilik tutarlarının fazlası ile işveren tarafından bildirildiği sonucuna varan konusunda uzman olmayan yetersiz bilirkişi ve bilirkişi heyet raporu ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş, S.S.K.’dan işyeri dosyası ve müfettiş raporları tüm eklentileri ile beraber istenip gerekirse ihtaratlı müzekkere ile celbedilip tüm deliller toplandıktan sonra konusunda uzman dosyanın konusunda uzman ikinci bilirkişi heyetine tevdi edilerek Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat analizlerinden yararlanılarak ve konuya ilişkin SSK. genelgelerine ekli listelerde dava konusu uyuşmazlığa ait her bir grup imalat için öngörülen işçilik oranları gözönünde tutulmak suretiyle ve matematiksel olarak imalatlardaki işçilik yüzdeleri ayrı ayrı belirlenmek, bu yüzdelere tekabül eden işçilik payları toplamı,

toplam hakediş tutarına bölünmek suretiyle belirlenecek işçilik nisbetine göre hesap yaptırılarak noksan işçilik bulunup bulunmadığını tesbit edip sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.