Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/11035 K.2008/1577

Davacı, meslek hastalığı sonucu beden güç kayıp oranının tesbitiyle, maddi ve manevi zararlarının giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.Dava, meslek hastalığı sonucu beden güç kaybına uğrayan davacı işçinin beden güç kayıp oranının tesbiti ile maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece SSK Başkanlığı'na yöneltilen davanın husumetten reddine, diğer davalılara yöneltilen maddi ve manevi tazminat davasının aynen kabulüne karar verilmiştir.

Dava nitelikçe SSK tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.Bu tür uyuşmazlıklarda sigortalının beden güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin belirlenmesi gerekir.

Öte yandan, haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin belirlenen tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Bu bakımdan, davanın niteliği gözönünde tutularak sigortalının bedengüç kayıp oranının tesbiti, bu oran esas alınarak SSK.'ca sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin belirlenmesi gerekir.

506 sayılı Yasa'nın 18. maddesinde meslek hastalığı halinde bu kanunda yazılı yardımlardan yararlanmak için, sigortalının çalıştığı işe veya işyerinde meslek hastalığına tutulduğunun ilgili Sosyal Sigortalar Kurumu meslek hastalıkları hastahanesince düzenlenecek usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerle tesbit edilmesi gerektiği, 19. maddesinde geçici iş göremezlik hali sonuda Kuruma ait veya Kurumun sevkedeceği sağlık tesisleri sağlık kurulları tarafından verilecek raporlarda belirtilen arızalarına göre,

iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %10 azalmış bulunduğu Kurumca tesbit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı, 30. maddesinde meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine gerekli incelemelerin doğrudan doğruya Kurumca yapılacağı, 31. maddesinde ise Kurumun sigortalıya veya hak sahibi kimselere bağlanacak gelirleri, yapılan inceleme ve soruşturma sonunda en geç üç ay içinde tesbit ederek ilgililere yazı ile bildireceği, ilgililerin bağlanan gelirleri bildirilen yazıyı aldıkları günden başlanmak üzere bir yıl içinde yetkili mahkemeye başvurarak Kurum kararına itirazda bulunacaklarını,

Kurum kararının ancak mahkeme kararının kesinleşmesiyle kesin hale geleceği, 109. maddesinde de sigortalıların iş göremezlik hallerinin tesbitinde Kurum Sağlık Tesisleri Sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızaların esas tutulacağı, Kurumca verilen karara ilgililer tarafından itiraz edilmesi halinde durumun S.S Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanacağı bildirilmiştir.

Öte yandan Kurum sağlık tesislerince tanzim edilen raporla Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında çelişki bulunması halinde bu çelişkinin Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan alınacak raporla giderilmesi gerektiği 28.6.1976 gün ve 1976/4-6 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden SSK.'ca yapılan tahkikat sonucunda davacıda meydana gelen arızanın meslek hastalığı sonucu oluştuğu, arızanın oranının Kurum sağlık tesisince belirleneceği kabul edilmiş, Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 31.10.2002 tarihli raporla meslek hastalığı sonucu davacının %24.2 oranında beden güç kaybına uğradığı,

1 yıl sonra kontrolünün gerektiği bildirilmiş, SSK.ca davacıya % 24.2 oranı esas alınarak sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış, 31.12.2003 tarihinde yapılan kontrol sonucu düzenlenen raporda beden güç kayıp oranı % 32.2 olarak tesbit edilip 11.11.2005 tarihinde kontrolüne, belirtilen tarihte yapılan kontrolde de beden güç kayıp oranının % 42.4 olduğuna ve 3 yıl sonra kontrolüne karar verildiği, mahkemece dosyanın SSK yüksek Sağlık Kuruluna gönderilmesi üzerine anılan Kurulca 22.9.2006 tarihinde davacının beden güç kayıp oranının %42.4 olduğuna karar verildiği anlaşılmaktadır.

Tıbbi raporların düzenlemiş biçiminden davacımız meslek hastalığının ilk defa tesbit edildiği 31.10.2002 tarihindeki arızasının %42.4 oranında mı olduğu, yoksa meslek hastalığının zaman içinde artış göstererek önce %24.2 olan oranın sonra %32.2, en sonunda da %42.4 oranına mı ulaştığı anlaşılamadığı gibi, SSK.ca Kurum Sağlık Tesislerince sonradan belirlenen oranlar esas alınarak davacıya gelir bağlanmamak suretiyle uyuşmazlık çıkarıldığı görülmektedir.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davacıdaki meslek hastalığı sonucu oluşan beden güç kaybı oranının tesb itine ilişkin bir mahkeme kararı olmadıkça davalı SSK Başkanlğın'ca sağlık kurullarınca belirlenen oranlar esas alınarak davacıya gelir bağlanmayacağı, maluliyet oranının tesbiti istemli dava ile tazminat davasının birarada görülüp sonuçlandırılmasının fiilen mümkün olmadığı ortadadır.

Hukuk Genel kurulunun 72.2007 tarihli, 2007/21-69 Esas, 2007/55 sayılı Kararı'da bu yöndedir.

Yapılacak iş; maluliyet oranının tesbiti davasını tazminat davasından tefrik edip ayrı esasa kaydetmek, maluliyet oranının tesbiti davasını sonuçlandırıp, tesbit davasının tazminat davası için bekletici mesele saymak, maluliyet oranının tesbiti davasında verilen hüküm kesinleştikten sonra davacıya kesinleşmiş tesbit kararını Kuruma ibraz edip kendisine gelir bağlanması istemiyle Kuruma müracaatta bulunmak üzere önel vermek ve çıkacak sonuca göre hüküm tarihine en yakın tarihe göre hesap raporu, alıp hükme en yakın tarihteki peşin sermaya değerini davalı Kurumdan sonduktan sonra kararı davacının temyiz etmemesi nedeniyle davalı işveren yararına oluşan usuli müktesep hak ilkesi de gözetilerek çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin SSK Başkanlığı'na yönelik davanın husumetten reddine karar verilmiş olması ayrıca davacının beden güç kayıp oranının 31.10.2002 tarihinde %42.4 oranında mı olduğu yoksa 31.01.2002 tarihinde %24.2 olan oranın artış göstererek önce %32.2, sonra %42.4 oranına ulaşıp ulaşmadığı ve beden güç kayıp oranı tartışmaya yol açmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmaksızın ve davalı Kurumca davacıya %42.4 oranı esas alınarak gelir bağlanmadığından bu gelirin peşin sermaye değerini maddi zarardan düşülmeden maddi zarar miktarını belirleme imkanı bulunmadığı düşünülmeksizin,

%42.4 oranına göre hesaplama yapıp %24.2 oranı esas alınarak bağlanan aylığın peşin sermaya değeri tenzil edilmek suretiyle hesaplama yapan bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması da usul ve yasaya aykırı olup kabul şekli bakımından bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.