Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/11554 K.2007/16891

Davacı, S.S.K.'lı süreler hariç 01.11.1994-01.07.2004 tarihleri arası tarım ... sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine. 2-Dava, davacının 1.11.1994-1.7.2004 tarihleri arasında 13.04.2000-15.08.2003 tarihleri arasında SSK’na ve 1479 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları dışında kalan dönmelerde Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir Mahkemece davacının 1.11.1994-1.7.2004 tarihleri arasında 13.04.2000-15.08.2003 tarihleri arasında SSK’na tabi çalışmaları dışında kalan dönemlerde tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, başka sosyal güvenlik kuruluşlarına ait zorunlu sigortaya tabi kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10. maddesindeki şartlarında geçekleşmesi halinde başka sosyal güvenlik kuruluşlarına ait zorunlu sigortaya tabi kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun kabulü gerekeceği, başka sosyal güvenlik kuruluşlarına ait zorunlu sigortaya tabi çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise,

tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve uzun süreli çalışmanın sona ermesinden sonra 2926sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının yeniden başlatılabilmesi için doğrudan prim yatırması veya aynı yasanın 36 maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin ve giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının tarım ...’a ilk prim kesintisinin 8.10.1994 tarihinde tevkifat yoluyla kesildiği, 1995 yılından 2005 yılına kadar her yıl prim kesintilerinin bulunduğu, 2.4.1998 tarihinden beri ziraat odasına ve 25.9.1989 tarihinden beri de kooperatife kayıtlı olduğu, 28.9.1998-13.4.2000 tarihleri arasında 1 yıl 6 ay 15 gün uzun süreli 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğu yine 13.4.2000-15.8.2003 tarihleri arasında 1173 gün uzun süreli SSK’na tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu görülmektedir.

Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları kısa süreli olmayıp blok çalışma niteliğinde olduğundan ve davacının her yıl prim kesintisi bulunduğundan mahkemece, tarım ... sigortalılığının 1.11.1994-1.7.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi uzun süreli çalışmalar dışlanarak hüküm kurulmuş ise de aynı dönemde yer alan 1479 sayılı Yasaya tabi uzun süreli zorunlu sigortalılığının bulunduğu 28.9.1998-13.4.2000 tarihleri arasındaki sürelere ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7 maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.