Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/15149 K.2007/20298

Davacı, zorunlu SSK sigortalılığı dışında kalan süreler hariçinde ilk tevkifat kesintisinin yapıldığı aşbaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının sattığı ürün bedelinden ilk pirim kesintisinin kurum hesabına ulaştığı tarihi takip eden aybaşından itibaren SSK’ na tabi çalışmaları dışında dava tarihine kadar 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kabulüne, davacının, 01.04.1995 tarihinden dava tarihi olan 03.07.2006 tarihine kadar 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı çalışmaları hariç 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve ...'lu çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.03.1995 tarihinde yapıldığı, ayrıca1999,2000,2001,2003,2004,2005,2006 yıllarında da prim kesintilerinin bulunduğu, 1996,1997,1998,2002 yıllarında prim kesintisinin yapılmadığı,19.01.2006 tarihinden beri Ş.Karaağaç Ziraat Odasına ,26.11.1990 tarihinden beri Akşehir-Ilgın ...

Ekicileri Kooperatifine kayıtlı olduğu, 1995 yılında 84 gün,1996 yılında 61 gün,1997 yılında 13 gün,2001 yılında 190 gün,2004 yılında 79 gün,2005 yılında 5 gün,2006 yılında 258 gün ,15.02.2002-19.03.2003 tarihleri arasında 407 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olarak çalıştığı, görülmektedir.

Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi 15.02.2002-19.03.2003 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmaları kısa süreli olmayıp blok çalışma niteliğinde olduğundan bu çalışmasının sona ermesinden sonra 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı bu tarihten sonra prim kesintisinin yapıldığı 20.05.2003 tarihini takip eden aybaşı olan 1.6.2003 tarihinde başlayacağından mahkemece 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresi dışlanmak suretiyle 15.02.2002-30.5.2003 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.