Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/16081 K.2007/23080

Davacı, 1.11.1996 - 1.12.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.11.1996 ile dava tarihi olan 18.7.2006 tarihkleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile davacının 1.11.1996-1.12.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosya kapsamından, 1996,1998 yıllarında teslim ettiği ürün bedelinden 20.10.1996 ve 19.10.1998 tarihlerinde tevkifatların yapıldığı,davacının tarımsal faaliyette bulunduğu Reyhanlı Ziraat Odasına kaydının bulunduğu, kaydın hangi tarihte yapıldığı tam olarak bildirilmediği ancak en erken 2000 yılında başladığı,adına kayıtlı tarım arazisinin bulunduğu.01.12.2005 tarihinde Davalı Kurumca tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği Pancar Ekiciler Kooperatifine ve Tarım Kredi Kooperatifine üye olup olmadığının mahkemece araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece kesintinin bulunduğu 01.11.1996-31.12.1998 tarihleri arasında kalan dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı 1999,2000,2001,20002,2003,2004 ve 2005 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş; davacının Tarım Kredi kooperatifi ve Çukobirlik Çukurova Pamuk Yerfıstığı Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifler Birliği üyesi olup olmadığı.kayıtlı ise hangi tarihte üye olduğu kaydının devam edip etmediği, ayrıca Reyhanlı ziraat odası kaydının ne zaman yapıldığı yeniden sorularak kayıt tarihini belirlenmeli bu kayıtlardan birinin 1.1.1999 tarihinden önce başladığının anlaşılması halinde tevkifat olmayan yıllar yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesindeki kayıt gözetilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, ile bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.