Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/16204 K.2007/23526

Davacı 1988 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, 1988 yılından itibaren 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Gerçekten, davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

Öte yandan, re’sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Başka bir anlatımla sadece prim tevkifatının yapıldığı hallerde tevkifat tarihini izleyen aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığının kabulü mümkündür.

Somut olayda, davacının 1.7.2003 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak 1988 tarihi itibarıyla tescil kaydının bulunmadığı, yalnızca 1988 yılında çay ekimi yaptığı tevkifat yolu ile prim kesintisinin ise, Mayıs 1998, 1999,2000,2001,2002,2003 ve 2004 yıllarında yapıldığı dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır.

1988 yılı ile ilk prim kesintisinin yapıldığı Mayıs 1998 tarihi arasında geçerli bir tescil kaydı veya tevkifat yoluyla prim kesintisi bulunmadığından tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak anılan dönemde hizmet elde etmesi olanaklı değildir.

Bu bakımdan, Mahkemenin 1.6.1998 tarihi ile 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği 1.7.2003 tarihleri arasındaki talep yönünden davayı kabul etmesi doğru ise de, davacının 1988 yılında çay ürünü ekimi yapmış olmasının tescil için yeterli olmadığı düşünülmeksizin geçerli bir tescil kaydı veya tevkifat yoluyla prim kesintisinin bulunmadığı 1.1.1988-1.6.1998 tarihleri arasındaki istem yönünden 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.