Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/16402 K.2007/22673

Davacı, 01.04.1995-06.06.2006 tarihleri arasında 16.02.1999-30.06.2000 tarihleri arası hariç olmak üzere tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava nitelikçe 2926 sayılı yasanın 36.maddesine göre bakanlar kurulu kararı gereğince davacının teslim ettiği ürün bedellerinden tevkifat yapılmak suretiyle primlerin ödendiğinden bahisle, 01.04.1995 ile 06.06.2006 Dava tarihi arasında kalan sürede, 16.02.1999-30.06.2000 tarihleri arasındaki 1479 sayılı yasa kapsamındaki zorunlu sigortalı çalışmaları dışında 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olduğunun tespiti ile kurumca yaratılan muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece 2926 sayılı yasanın 10.maddesine göre, tarımda kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olan belge ve kayıtlarında temin edilmesinden sonra, ilk tevkifat tarihi olan 24.03.1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.1995 tarihinden itibaren dava konusu dönemde 16.02.1999-30.06.2000 tarihleri arasındaki süre hariç olmak üzere kesintisiz olarak 2926 sayılı yasaya tabi sigortalılığın kabulüne karar verilmiş ise de varılan bu sonuç 1479 sayılı yasaya göre sigortalılığın son bulduğu 30.06.2000 ile 06.06.2006 tarihleri arasında kalan dönem bakımından hatalı olmuştur.

Gerçekten davacının 16.02.1999-30.06.2000 tarihleri arasında 1 yıl 4 ay 14 gün 1479 sayılı yasa kapsamındaki zorunlu sigortalı olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Öte yandan 2926 sayılı yasanın 6/b maddesinde “Diğer sosyal güvenlik kuruşları kapsamına tabi bir işte çalışanların çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalıklarının sona ereceği” düzenlenmiştir.

Bu duruma göre 1479 sayılı yasa kapsamında çalışmanın başladığı tarihte Tarım ... sigortalılığının sona ereceği ortadadır.

Öte yandan önceden başlayan ve geçerli 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalılığın bulunması koşuluyla 1479 sayılı yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve anılan çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda davacının 16.02.1999-30.06.2000 tarihleri arasındaki 1 yıl 4 ay 14 günlük uzun süreli ... sigortalılığının sona ermesinden sonra, teslim ettiği ürün bedelinden tevkifat yapılması yada prim ödemesi olmadığı gibi, Tarım ... sigortalısı olmak için talebi de yoktur. Hal böyle olunca da 1479 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığın son bulduğu 30.06.2000 tarihinden sonra davacının yeniden kayıt ve tescil konusundaki iradesinin bulunmadığının kabulünün gerektiği açık ve seçiktir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, 1479 sayılı yasa kapsamındaki uzun süreli sigortalılığın başlaması ile 2926 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığın son bulacağı ve bu sigortalılığın bitimden sonra davacının 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalı olmak için başvurusu bulunmadığı gibi, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki irade de ortaya konulmadığından 1479 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığın son bulduğu 30.06.2000 tarihi ile 06.06.2006 dava tarihi arasında kalan döneme ilişkin talebinin reddine karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.