Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/17987 K.2007/20661

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin mahkemenin yetkisizliğine karar vermiştir.

Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dava, iş kazası sonucu %100 oranında beden güç kaybına uğrayan sigortalının eş ve çocuğunun manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı işveren şirketin merkez adresinin Alanya olduğu ve davaya bakmaya Alanya İş Mahkemesinin yetkili olduğu mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden sigortalının davalı şirkete ait F.A. 'da bulunan işyerinde çalışırken 27.03.1995 tarihinde iş kazası geçirerek % 100 oranında beden güç kaybına uğradığı, sigortalının açtığı Samsun İş Mahkemesinin 1997/379 Esas nolu dosyasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında hükme esas alınan 18.6.2001 tarihli kusur raporunda davalı şirkete % 60, davalı B.E.'a % 10, sigortalıya %20 oranında kusur izafe edildiği mahkemece istemin kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen kararın Dairemizin 13.5.2003 tarihli kararı ile hükmedilen manevi tazminat miktarı azaltılmak suretiyle düzeltilerek onandığı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu olan bu işte davalılar Y.T. Le B.E.'a dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalı şirketin Ticaret Sicil Memurluğundaki adresine tebligat çıkarıldığı halde şirketin adreste bulunmaması nedeniyle tebligatın yapılamadığı, Antalya Ticaret Sicil Memurluğu yazısından davalı şirketin 3.7.2001 tarihinde yapılan tescil işlemi ile tasfiyeye girdiğinin ve tasfiye memurunun isminin İ.Ö. olduğu ancak adresi hakkında dosyada bir kayıt bulunmadığı görülmektedir.

H.U.M.K. 73.maddesi gereğince Kanunun gösterdiği istisnalar dışında hakim, tarafları dinlenmeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden daha açık bir anlatımla taraf teşkil edilmeden hüküm veremez.

Yapılacak iş; davalı şirketin tasfiye memuru olan İ.Ö.'in F. A. Daki açık adresini davalı şirketin ortakları olan diğer davalılardan sorarak tesbit etmek dava dilekçesini ve duruşma gün ve saatini Tebligat Yasası'na uygun şekilde tasfiye memuruna tebliğ etmek suretiyle taraf teşkili sağlandıktan sonra sonuca gitmektir.

Mahkemece tasfiye halindeki davalı şirkete dava dilekçesi usulüne uygun biçimde tebliğ edilmeksizin taraf teşkili sağlanmadan yazılı şeklide hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Öte yandan belli kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklara veya belli bir çeşit uyuşmazlıklara bakmak için özel kanunlarla kurulmuş olan mahkemelere özel mahkemeler denir. İş Mahkemeleri özel mahkemedir. Her özel mahkemede uygulanacak yargılama usulü hakkında özel kanunları ile bazı özel usul hükümleri konulmuştur. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunundaki özel usul hükümlerinden biriside yetki ile ilgilidir.

Uyuşmazlık, yöntemince yapılan yetki itirazı sonucu, yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, belirgin olarak 5521 sayılı Yasa'nın 5.maddesidir.

Anılan maddeye göre, İş Mahkemelerinde açılacak her dava açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi,işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir.Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz. Maddenin açık hükmüne göre davacının iki seçimlik hakkı vardır.Birincisi, davalıların Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde, diğeri de, işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede dava açmasıdır .

H.U.M.K. 9/2. maddesine göre davalı birden fazla ise, dava bunlardan birinin ikametgahının bulunduğu mahkemede açılıp görülebilir. Somut olayda davalılar Y. T. ile B.E.'ın ikametgahlarının Samsun İli olduğu dosyadaki belglereden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca Samsun İş Mahkemesinin 5521 sayılı Yasa'nın 5. maddesi gereğince yetkili olduğu açık seçiktir.

Mahkemece bu yön ve davalı Y.T.'ın davalı şirket adına yetki itirazında bulunamayacağı gözetilmeksizin yetkisizlik kararı vermiş olması da kabul şekli bakımından isabetsiz olmuştur.

O halde davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.