Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/18877 K.2008/3418

Davacı, Mayıs 1997 - 25.5.2004 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının ilk Prim kesintisinin yapıldığı tarih olan 1997 yılı mayıs ayı ile 25.05.2004 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile davacının 01.06.1997-31.12.1997 tarihleri arası ile 01.06.1999-31.12.2001 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalılığının tesbitine karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının tarım Bağ-Kur'a ilk prim kesintisinin 21.05.1997 tarihinde Tekel tarafından yapıldığı, 1999,2000,2001 yıllarında da prim kesintisi yapıldığı, 26.01.2007 tarihinde Milas ziraat odasına kayıt olduğu, Tarım Kredi kooperatif kaydının bulunmadığı,temyiz dilekçesine ekli S.S. H.Köyü Tar.Kalk.Kooperatif Başkanlığının 23.05.2007 tarihli yazısına ekli listede davacının 2001,2002,2003,2004 tarihlerinde tarımsal faaliyeti nedeniyle teslim ettiği ürünlerden Bağ-Kur prim tevkifatının yapıldığı görülmektedir. Mahkemece adı geçen kooperatiften davacıdan tarım Bağ-Kur prim kesintisi yapılıp yapılmadığı sorulmadan eksik inceleme ve değerlendirme ile davacının davasının kısmen reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yapılacak iş; Davacının istemi kısmen hüküm altına alınmış ise de davacının temyiz dilekçesine eklediği S.S. H. Köyü Tar.Kalk.Kooperatif Başkanlığının 23.05.2007 tarihli yazısına ekli listede davacının 2001,2002,2003,2004 tarihlerinde tarımsal faaliyeti nedeniyle teslim ettiği ürünlerden Bağ-Kur prim tevkifatının yapıldığı bildirildiğinden, durumun adı geçen kooperatiften sorularak adı geçen kooperatif yazısı ve ekli listenin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının soruşturulması ve oluşacak duruma göre tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca ulaşmaktır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.