Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/18975 K.2008/14996

Davacı, 11.10.1983-dava tarihleri arası 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun ve borcu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 11.10.1983 tarihinden itibaren dava tarihine kadar 1479 sayılı Yasa tabi Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 31.10.1083-20.3.2007 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir.

04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, Bağ-Kur’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür.

Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir.

Nihayet, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.

Davacının şahsi sicil dosyasının incelenmesinden, 8.5.1986 tarihinde kuruma verilen giriş bildirgesine istinaden, 31.10.1983 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, Kurumun 16.2.2007 tarihli işlemi ile vergi kaydı dikkate alınarak sigortalılığın 17.3.1986 tarihinde terkin edilip 24.5.1990 tarihinde yeniden sigortalılığının başlatıldığı ve 12.5.2006 tarihinde prim ödemeye başladığı anlaşılmaktadır. Davacının 31.10.1983-17.3.1986, 24.5.1990-19.10.1993 tarihleri arasında ve 28.4.1994 tarihinden itibaren devam eder şekilde vergi kaydının bulunduğu, esnaf ve sanatkar sicil kaydının bulunmadığı, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına 28.15.1994 ve 25.12.1991 tarihilerinden beri devem eder şekilde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının 31.10.1983-17.3.1986 ve 24.5.1990- 20.3.2007 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu konusunda uyuşmazlık yoktur, uyuşmazlık 17.3.1986-24.5.1990 tarihleri arasında sigortalılık koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacının 1479 sayılı Yasa gereği tescili 1986 yılında geriye yönelik olarak yapılmış olmakla, 1986 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu döneme ilişkin sigortalılık koşullarının oluşmadığı ortadadır. Davacı uyuşmazlık konusu olan sigortalılık şartlarını taşımadığı 17.3.1986 ile 20.3.2007 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primleri 12.65.2006 tarihinde ödemeye başladığına göre somut olayda davalı Kurum tarafından tahsil edilen primlerin uzun süre kullanılma olgusuda gerçekleşmediğinden M.K.'nun 2. maddesinin uygulanma olanağıda bulunmadığından mahkemece bu döneme yönelik istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.