Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/2790 K.2008/161

Davacı, meslek hastalığı nedeniyle oluşan % 20,14 malüliyeti nedeniyle 1.4.1998 tarihinden itibaren aylık bağlanmasına ve 1.2.2001 tarihinden iitibaren de %30 malüliyet oranına göre aylıklarının artırılması gerektiğinin tesbitiyle, 1.4.1998-1.20.2001 tarihleri arasında % 20.14 malüliyet oranına göre tahakkuk etmiş malüliyet aylıklarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacının tüm ,davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine

2.Dava, davacın meslek hastalığı nedeniyle oluşan %20.14 maluliyeti nedeniyle 01.04.1998tarihinden itibaren aylık bağlanması ve 01.02.2001 tarihinden itibaren de %30 maluliyet oranına göre aylıklarının artırılması gerektiğinin tesbiti ile 01.04.1998-01.02.2001 tarihleri arasında %20.14 maluliyet oranına göre tahakkuk etmiş maluliyet aylıklarının yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacıya davalı Kurumca yargılama sırasında %20.14.ve %30 maluliyet oranları üzerinden gelir bağlanması ,02.03.1998-21.08.2002 tarihleri arasında birikmiş gelirlerinin 22.08.2002 tarihinde ödenmesi nedeniyle konusu kalmadığından bu taleplere ilişkin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ,faiz talebinin kısmen kabulü ile 2.151.98 YTL faiz alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir..

Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden davalı kurumun davacıya dava açılmazdan önce 21.06.2001 tarihinde geriye doğru 1.2.2001 tarihi itibariyle % 30 maluliyet oranına göre aylık bağlandığı,

yargılama devam ederken % 20.14 oranındaki maluliyeti nedeniyle 1.4.1998 tarihinden itibaren aylık bağlanarak 01.04.1998-21.08.2002 tarihleri arasında birikmiş aylıkların 2.093.50 YTL olarak 22.08.2002 tarihinde ödediği artık ,davacının aylıkla ilgili bir alacak talebinin bulunmadığı,bu döneme ilişkin faiz alacağının bulunduğu hesaplanması yönünde değişik bilirkişilerden rapor alındığı,en son alınan ve karara dayanak yapılan 11.10.2006 tarihli bilirkişi raporunda davacının 2.152.13.YTL faiz alacağı bulunduğu tesbit edilerek ,bu rapora göre karar verildiği anlaşılmıştır.

Anılan raporda davalı kurumun 20.01.2006 tarihli yazılarında belirtilen aylıklar esas alınarak faiz hesabı yapılmıştır.Davacının talebi davacıya % 20.14 oranındaki maluliyeti nedeniyle 1.4.1998-1.2.2001 tarihleri arasında ödenmesi gereken birikmiş aylıkların 22.8.2002 tarihinde gecikilerek ödenmesi nedeniyle faiz alacağı istemine ilişkin olup bu yazıda bağlandığı bildirilen aylıkların toplamı kurum tarafından ödenen 2.093.50 YTLden çok fazla olduğundan ,kurumun hatalı yazısı esas alınarak düzenlenen raporda da , ödenen aylıklardan fazla miktar üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Öte yandan, birikmiş faiz alacağının hesabında uygulanacak yasal faiz oranının belirlenmesi noktasında.19.12.1984 gününde yürürlüğe giren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun, Mmurabaha Nizamnamesini yürürlükten kaldırarak bu tarihi kadar % 5 olan kanuni faiz oranını %30 olarak belirlenmiş, ancak Bakanlar Kuruluna bu oranı % 80'ine kadar artırma ve eksiltme yetkisi verilmiş, Bakanlar Kurulunca bu yetkiye dayanılarak 1.1.998 tarihinde kanuni faiz oranı %50'ye çıkartılmış, Anayasa Mahkemesi 15.12.1998 tarihli kararı ile 3095 sayılı Yasa'nın 1 ve 2. maddelerini iptal etmiş,

karar 26.11.1999 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 6 ay sonra 26.5.2006 tarihinde yürürlüğe girmeden önce 15.12.1999 tarihli 4489 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile 3095 sayılı Yasa'nın 1. maddesi değiştirilerek Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranını yasal faiz oranı olarak belirlemiştir.

Ancak 1.4.2003 tarihinde itibaren uygulanan 2003 yılı Bütçe Kanununda ilgili Kanunda düzenleme yapılıncaya kadar Genel Bütçeye dahil daireler ile Katma Bütçeli idarelerin ilama bağlı kararları için 3095 sayılı Yasa'nın 1. maddesindeki kanuni faiz oranı 1.4.2003 tarihinden itibaren aylık %2,5 olarak, 2004 yılı Bütçe Kanununda %1.25 , 2005 yılı Bütçe Kanunu ile 1.1.2005 tarihinden itibaren aylık %1 olarak belirlenmiş, ancak Anayasa Mahkemesince 2003 ve 2004 yılı Bütçe Kanunlarındaki bu hükümler Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş, 2005 yılı Bütçe Kanunu ile ilgili iptal başvurusu hakkında henüz karar verilmemiştir.

5335 sayılı Yasa ile 3095 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile değiştirilmiş yasal faiz oranı 1.5.2005 tarihinden itibaren %12 olarak belirlenmiş, bu oran Bakanlar Kurulu Kararı ile 1.1.2006 tarihinden itibaren % 9'a yükseltilmiştir.

Gerek 12. Hukuk Dairesinin oturmuş içtihatlarında gerekse Hukuk Genel Kurulu'nun 1.12.2004 tarihli 2004/12-667 Esas 2004/628 Kararında Bütçe Kanunundaki aylık faiz oranının sadece gerel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin ilama bağlanmış borçlarıyla sınırlı bir düzenleme getirdiği, bu nitelikte olmayan borçların kapsam dışı tutulduğu bildirilmiştir.T.C.

Merkez Bankası Başkanlığınca İskonto oranı 17.5.2002 tarihinde % 55, 14.6.2003 tarihinde % 50, 8.10.2003 tarihinde % 43, 15.6.2004 tarihinde % 38, 13.1.2005 tarihinde % 32 olarak tesbit edilmiştir.

Bu tesbitler karşısında yasal faiz oranlarının 19.12.1984 tarihine kadar %5, 20.12.1984- 31.12.1997 arasında %30, 1.1.998-14.12.1999 arasında %50, 15.12.1999-16.5.2002 arasında 60, 17.5.2002-13.6.2003 arasında %55, 14.6.2003-7.10.2003 arasında %50 8.10.2003-14.6.2004 arasında %43, 15.6.2004-12.1.2005 arasında %38, 13.1.2005 30.4.2005 arasında %32, 1.5.2005-.31.12.2005 arasında %12, 1.1.2006 tarihinden itibaren 9 olarak uygulanması gerekir.Buna göre 01.01.1998-14.12.19999 tarihleri arasında %50 , 17.05.2002-13.06.2003 tarihleri arasında %55 15.12.1999-16.05.2002 tarihleri arasında %60 oranın uygulanması gerekirken 1998-2002 dönemi hesabında bu oranların uygulanmasında da hata yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapılacak iş,davalı kurumdan davacıya ödenen 2.093.502YTL sına esas aylıkların listesi istenilerek .yukarıda belirtilen faiz oranları da dikkate alınacak şekilde yeniden bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O halde davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bozulmalıdır.