Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/3674 K.2008/506

Davacı 24.12.1998-31.9.2003 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 29.12.1998 ile 31.09.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbiti ile 01.10.2003 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece ilamda belirtildiği gibi istemin kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı yasa’nın 6 /b maddesi hükmüne göre; diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, sigortalılıkları sona ereceği öngörülmektedir.

Bu nedenle Tarım Bağ-Kur Sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 1479 sayılı yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı yasanın 36 ve 10 maddesindeki şartların varlığı halinde 1479 sayılı yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulünün gerekeceği.

1479 sayılı yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve 1479 sayılı yasa kapsamındaki çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36 maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Davacının 01.01.1987 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 20.03.1995-23.12.1998 tarihleri arasındaki vergi kaydı nedeni ile 20.03.1995 tarihinden itibaren re’sen 1479 sayılı yasa kapsamında esnaf Bağ-Kur sigortalı olarak tescilinin yapıldığı ve davacıya tarım Bağ-Kur sigortalı olarak 01.10.2003 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı ve davalı kurum tarafından çakışan 1479 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığı gerekçe gösterilerek yaşlılık aylığının tahsis tarihinden itibaren iptal edildiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davacının 2926 sayılı yasa kapsamındaki tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile çakışan 20.03.1995-23.12.1998 tarihleri arasındaki 1479 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığı 2 yıldan fazla olduğundan, uzun süreli makul süre sayılmayan blok çalışma olup, bu nedenle davacının 20.03.1995 tarihi itibari ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığı sona ermiştir.

Davacının 1479 sayılı yasa kapsamındaki sigortalı çalışmalarının sona erdiği 23.12.1998 tarihinden sonra yeniden tarımsal faaliyete başladığına dair kuruma yazılı müracaatı bulunmadığı gibi tarımsal faaliyetine esas teşkil eden prim tevkifatı da bulunmamaktadır.

Bu tarihten sonraki ilk prim ödemesi 02.09.2003 tarihinde olduğundan, davacının sigortalılığı bu prim ödemesini takip eden ay başı olan 01.10.2003 tarihinden itibaren tekrar başladığının kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Mahkemece yapılacak iş ; davacının 1479 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğu 20.03.1995-23.12.1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden prim borcu bulunup bulunmadığını araştırmak ve tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarının bulunduğu 02.02.1987-20.03.1995 ile 02.09.2003-31.09.2003 tarihleri arasında geçen süreler dikkate alınarak yaşlılık aylığının şortlarının bulunup bulunmadığını araştırıp sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin istemin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.