Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/391 K.2007/21784

Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davacı (Alacaklı) vekili tarafından istenmiş, mahkemece ilamında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar vermiştir.Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Uyuşmazlık İİK. 99. maddesine dayalı alacaklı yanca açılan 3.kişinin istihkak iddiasının reddi istemine ilişkindir.

Davacı alacaklı davalı (3.kişi) Hayriye Sugec ve borçlu Y.C. aleyhine dava açmıştır. Hakkında dava açılan kişilere 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tüzüğüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğ edilerek davadan bilgilendirilmeleri HUMK.'nun 73 ve 509. maddeleri gereği olup bu husus davanın görülebilme koşuludur.

Dava dilekçesi, davalı borçluya, Harmanlar Caddesi Karacaoğlu Sokak No:2/B Merzifon adresinden ayrıldığı ve yeni adresi tesbit edilemediğinden tebliğ edilememiştir.Mahkemece 17.11.2005 ve 06.02.2006 tarihli celselerde dava dilekçesinin borçluya tebliğine ilişkin ara kararları alınmış ve davacı alacaklı ara kararı gereğini yerine getirerek tebligat masraflarını yatırmış ancak aynı adrese çıkarılan tebligatlar teblig edilemeden mahkemesine iade edilmiştir.

Mahkemece bu kez 13.04.2006 tarihli celsede davacı tarafca adres bildirildiğinde davalı adına dava dilekçesinin tebliğine ilişkin karar alınmış; davacı vekili 15.06.2006 tarihli celsede kendileri tarafından yapılan araştırmada borçlunun adresini tesbit edemediklerini belirterek adresin zabıta marifetiyle tesbitini talep etmiştir.Bu talep üzerine mahkemece masraf verildiğinde adresi bilinen ve kendisine daha önce davetiye tebliğ edilen davalı 3.kişi Hayriye'nin adresinin tesbiti için ilgili İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılması ve cevap geldiğinde davetiye giderin yatırılması halinde davalıya dava dilekçesinin tebliğine karar verilmiş,

son oturumda ise önel verilmesine ve davanın açılışından itibaren toplam 7 ay 22 gün geçmesine rağmen davacının kendisine HUMK.'nun 414. maddesi gereğince tevdii olunan edimini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

HUMK.'nun 73. maddesi uyarınca kanunun gösterdiği istisnanın dışında hakim tarafları dinlemeden iddia ve savunmalarını bildirmek için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.Dava dilekçesinin ve duruşma gününün borçluya teblig edilememesi davacıdan kaynaklanmamaktadır. Davacı alacaklı 3 kez dava dilekçesinin tebliğ için gerekli masrafları yatırmış ancak tebligatlar borçlunun adresi bulunmayışı ve yeni adresinin tesbit edilememesi nedeniyle teblig edilememiştir.

Hiç sapma göstermeyen yargısal kararlara göre mahkemece verilen süreler yeterli, emredilen işler için gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı ayrıca hâkim süreye uyulmamasının sonuçlarını açıkca anlatmalı ve tarafları uyarmalıdır. 13.04.2006 tarihli oturumda verilen ara kararda hangi davalı için adres tesbiti müzekkeresi yazılacağı ve gerekli giderin ne olduğu açıklanmamıştır.15.06.2006 tarihli oturumdaki ara karar borçlu, değil 3.kişi için aynı şekilde oluşturulmuştur.

Bu nedenle, Mahkemece verilen zabıta kanalıyla adres tesbiti yönündeki süre, usulî hakkı düşürücü bir süre olarak kabul edilemez.Anayasanın 36. maddesine göre herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde iddia ve savunma adli yargılama hakkına sahiptir. Adil yargılama hakkı hak arama özgürlüğünün uygulamaya yönelik uzantısı niteliğindedir.

Bu nedenle adil yargılama ve hukuki dinlenilme hakkının ihlâline yer vermemek için davalı borçlunun adresinin titizlikle araştırılması, diğer davalı Hayriye'nin 23.11.2005 tarihli dilekçesinde borçlunun Kosova'da ikamet ettiği yolundaki yazılı açıklamaları dikkate alınarak araştırmanın zabıtaya yaptırılacak inceleme ile sınırlı tutulmasının hakkın kısıtlanmasına yol açabileceği gözetilerek araştırmanın geniş bir çerçeve içinde ele alınması borçlunun adresi tesbit edildikten sonra dava dilekçesinin ve duruşma gününün Tebligat Yasası ile ilgili Tüzük hükümlerine göre teblig edilmesi zorunlu olup kamu düzenine ilişkin bu yönün göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde, davacı (alacaklı)'nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.