Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/4874 K.2007/5421

Davacı, ... vekili Avukat ...... ile davalı, ... Gen.Md. vek.Av. ... aralarındaki tespit davası hakkında Tokat İş Mahkemesinden verilen 10.12.2003 gün ve 458/311 sayılı kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA ilişkin Dairemizin 07.07.2004 gün ve 1662/6808 sayılı ilamına karşı davalı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

İstek nitelikçe maddi yanılgının düzeltilmesi istemine ilişkindir. İş mahkemelerinden verilen kararlar ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu bulunmamaktadır. Ne var ki; Yargıtay onama ve bozma kararlarında maddi yanılgı bulunması halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, giderek maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş içtihatlarındandır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1991 yılından beri Ziraat Odasına kayıtlı olduğu görülmekle birlikte tarım ... sigortalısı olarak Kurumca kayıt ve tescilinin yapılmadığı, ancak 1994,1996,1997,1998 ve 1999 yılları ürün bedellerinden Turhal Şeker Fabrikasınca prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı tarih tesbit edilerek bu tarihi takip eden aybaşından başlatılması gerekirken sigortalılık başlangıç tarihnin Dairemizin 07.07.2004 tarihli düzelterek onama kararının gerekçe bölümünde " 01.09.1994", sonuç bölümünde " 01.01.1994" tarihi olarak yazıldığı açıktır. Hal böyle olunca maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği ortadadır.

Ne var ki; dosya içinde 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin hangi tarihte yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmamaktadır.

O halde 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı tarihin Turhal Şeker Fabrikasından sorulması için dosya mahkemesine geri çevrilmelidir.