Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/5143 K.2008/2481

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Haziran 1996-Şubat 2003 tarihleri arasında asgari ücretle geçen sigortalı çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının davalı işverene ait işyerinde 1996 yılı Haziran ayından 2003 yılı Şubat ayı arasında geçen davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmasının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemin kısmen kabulü ile, davacının davalıya ait inşaat işyerinde 2.8.1999-1.2.2003 tarihleri arasında her yıl 1 Ocak-15 Mart dönemleri dışında ayda 20 gün süreyle hizmet akti ve asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında; resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması, salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordroları, tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalıya ait 1021763 sigorta nolu işyerinin 2.8.1999 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, davalı işverence davacının çalışmaları ile ilgili olarak davalı Kuruma bildirim yapılmadığı, davalıya ait işyerinde 3.4.2000 tarihinde bir işçinin iş kazası sonucu ölümü nedeniyle S.S.K.'ca yapılan takkikat sırasında tanık olarak dinlenen M.G.ve A.Ö.'ın beyanlarından davacının bu işyerinde ustabaşı olduğu, bu olay nedeniyle tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek suçundan hakkında kamu davası açıldığı davanın Gaziantep 2.Asliye Ceza Mahkemesinde görüldüğü,

S.S.K.'ca açılan ve Gaziantep İŞ Mahkemesinin 2003/947 Esas nolu dosyasında görülen rücu davasında davacıya ustabaşı olması nedeniyle kusur izafe edildiği, davacının bu olay nedeniyle kurum müfettişine verdiği 17.7.2001 tarihli ifadeden de davalı kooperatife ait işyerinde çalışmakla beraber aynı zamanda davalıya ait işyerine komşu olan S.S.Çay Yapı Kooperatifine ait işyerinde çalıştığı, davacı M.G.oğlu 1948 Gaziantep doğumlu K. D.'nın sigorta nosu ......olduğu halde 1948 doğumlu K. T.adına .......sigorta nosu ile ayrı bir sigorta dosyasının bulunduğu ve ...... nolu S.S.

Çay Yapı Kooperatifine ait işyerinden talep konusu dönemde 1996 yılında 157, 1997 yılında 187, 1998 yılında 205, 1999 yılında 177, 2000 yılında 93, 2003 yılında 40 gün çalışmanın bildirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece fiili çalışmanın varlığının açıklanan şekilde yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar davalı kooperatifin kayıtlı çalışanları ise de tanıkların sadece 1999, 2000 ve 2001 yıllarındaki dönem bordrolarında adlarının bulunduğu, 2002 ve 2003 yıllarında kayıtlara geçmiş çalışmaları olmadığı gibi .........sigorta nolu K.T.ı'nın hizmet cetvelindeki bilgilerle tanık beyanları çelişmektedir.

Yapılacak iş; öncelikle .......sigorta no ile K.T.adına bildirilen çalışmaların davacıya ait olup olmadığını araştırmak, ilk kararda tesbitine karar verilen 2.8.1999-1.2.2003 tarihleri arasında işyerinde çalışan dönem bordrosunda kayıtlı kişilerin gerekirse yeniden beyanlarına başvurmak, dönem bordrosu bulunmayan süre yönünden ise işyerine komşu olan diğer işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişileri gerekirse zabıta vasıtasıyla tesbit edip tanık olarak beyanlarına başvurmak ve çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.