Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/531 K.2007/3546

Davacı 24.9.1998 tarihini takip eden 1.10.1998 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, 01.03.1999 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasa’ya göre tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuç , eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu gibi usul ve yasaya da uygun bulunmamaktadır. Gerçekten, davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasa’da 506 Sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Her ne kadar, aynı yasanın 5. maddesi hükmünde, yasal süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı öngörülmüş ise de, re’sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir.

2926 Sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Davaya konu olayda da, davacının 1999 yılında tarımsal faaliyetine ilişkin olarak primleri ürün bedelinden tevkifat suretiyle kesilerek adına Bağ-Kur hesabına yatırılmıştır. Davacının 31.12.1999 tarihine kadar tarım faaliyetini sürdürdüğünün kabulü yerindedir.Ancak bu tarihten sonraki dönem için yeterince araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

2926 Sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre, " sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye ve muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kuruluşlarının, tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, p. e. istihsal kooperatifleri ve Birliği Türkiye Ş.

Fabrikaları Anonim Şirketi kayıtları esas alınır." Somut olayda ise, davacının 10. maddedeki kayıtların tümünün araştırılarak tarım faaliyetinin devam edip etmediğinin açıkça belirlenmediği ortadadır.

Mahkemece yapılacak iş; davacının Fatsa Fındık Tarım Satış Kooperatifi ile Ziraat Odasına kayıtlı olup olmadığını araştırmak, tarım faaliyetinin hangi tarihten itibaren başladığını ve ne zamana kadar devam ettiğini zabıta tahkikatı ile belirlemek, gerektiğinde muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak tarım faaliyetinin hangi tarihe kadar devam ettiğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir. Yazılı şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.