Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/5846 K.2008/3078

Davacı, 1.6.1990 tarihinden itibaren zorunlu SSK'lı olduğu süreler haricinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlerle davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı SSK'na tabi sigortalılığının sona erdiği 29.6.1990 tarihinden dava tarihi olan 18.7.2006 tarihine kadar SSK.'na sigortalı olduğu süre dışında 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir

Mahkemece davacının 01.06.1990 tarihinden dava tarihi olan 18.7.2006 tarihine kadar SSK.'na tabi sigortalı olduğu süre dışında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının Ziraat Odası’na 07.02.1996 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifi ve Fındık Tarım Satış Kooperatifi kaydının olmadığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, 3.5.2006 tarihinde iki adet prim ödemesinin bulunduğu, mahkemece tarımsal kredi kullanıp kullanmadığının ürün bedellerinden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı, 10.5.1990-28.6.1990 tarihleri arasında 38 gün SSK’lı çalışmasının bulunduğu, 01.06.1990 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilip, Kurum’ca 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği 1.6.1990 tarihinde SSK.na tabi sigortalı olması nedeniyle 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının iptal edildiği görülmektedir.

Mahkemece davacının prim kesintisinin yapıldığı 3.5.2006 tarihini takip eden aybaşı olan 1.6.2006 tarihi ile 18.7.2006 dava tarihi arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmesi doğru isede Sosyal Güvenlik sistemimizde çifte sigortalılığa cevaz verilmediğinden bir kişinin aynı anda iki ayrı Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi sigortalı olması mümkün bulunmadığından ve zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde önceden başlayıp devam ede gelen sigortalılığa değer verileceğinden davalı Kurumca davacının 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının tescilinin iptaline ilişkin işlemi yerinde olup,

SSK.'na tabi sigortalılığın sona erdiği 28.6.1990 tarihinden Ziraat Odası kaydının başladığı 7.2.1996 tarihine kadar davacının tarımsal faaliyette bulunduğuna ilişkin 10. maddede belirtilen kayıtlar bulunmadığından ve 7.2.1996 tarihine kadar tarımsal faaliyete uzunca bir süre ara verildikten sonra sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için prim yatırılması veya ürün bedelinden prim kesintisi yapılması gerekeceğinden davacının 29.6.1990 tarihi ile 30.5.2006 tarihi arasında sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacıya ihtilaf konusu olan 01.06.1990-30.5.2006 tarihleri arasındaki dönemde ürün satışı yaptığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak bu kişi, kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, ve varsa zirai amaçlı banka kredisi kullanıp kullanmadığının araştırılıp ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonuca gitmektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.