Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/7193 K.2007/13205

Davacı, SSK sigortalılığı dışlanarak 1999 yılından itibaren dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Davacı, 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı hizmetlerinin tespitini istemiştir. Mahkemece, davacının 1.10.1996-30.10.1996,1.1.1997-31.10.1997,1.10.1999- 22.6.2006 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine fazla istemin reddine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve

tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosayadaki kayıt ve belgelerden davacının zirai arazisinin bulunduğu, ziraat odası kaydının 1.1.1987, kooperatif kaydının 23.11.1987 tarihinden beri devam ettiği, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 18.5.1996 tarihinde yapıldığı, 20.5.1997, 20.9.1999, 20.8.2000, 20.8.2001 ve 20.10.2005 tarihinde yapılmış prim kesintileri bulunduğu, 1.7.2006 tarihinde 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, kısa süreli ve kesintili olarak 1996 yılında 180 gün, 1997 yılında 60 gün ve 1998 yılında 132 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı çalışmalarının bulunduğu görülmektedir.

Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde diğer Sosyal Güvenlik Kurumları kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamıdaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10. maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde kısa süreli çakışmalar dışında kalan süreler bakımından tarım ... sigortalısı olduğunun kabulü gerekeceği diğer Sosyal Güvenlik Kurumları kapsamından, çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise tarımsal faaliyetin

kesintiye uğradığının ve bu çalışmaların sona ermesinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığın yeniden başlatılması için doğrudan prim yatırılması veya aynı Yasa'nın 36. maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Mahkemece davacının ilk kesintinin yapıldığı 18.5.1996 tarihini takip eden aybaşı olan 1.6.1996 tarihi ile dava tarihi olan 22.6.2006 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu 1996 yılında 180, 1997 yılında 60, 1998 yılında 132 günlük süre dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sigortalılık süresinin eksik tesbit edilmesi ayrıca dava kısmen kabul edildiği halde reddedilen bölüm üzerinden davacının ret harcı ödemekle sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.