Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/7807 K.2008/4585

Davacı yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaliyle, 4.3.2005 tarihinde durdurulan yaşlılık aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizleriyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava,davacının kurum tarafından tescil edildiği 01.12.1980 tarihinden itibaren, ilk tescilin hataen yapıldığı gerekçesiyle yeniden tescil edildiği 20.04.1982 tarihine kadar primleri tahsil edilen sürelerin sigortalılık süresinden sayılarak, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile 04.03.2005 tarihinde durdurulan aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizleriyle birlikte davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 28.2.1992 tarihli giriş bildirgesine istinaden 20.4.1982 tarihi itibariyle kayıt ve tescil edildiği, 04.08.2000 tarihinde kuruma verilen giriş bildirgesine istinaden, 01.12.1980 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı davacının, 01.12.1980-28.04.1995 tarihleri arası vergi kaydı, 19.11.1986-01.06.2004 tarihleri arası Esnaf ve Sanatkar Sicil Memurluğu kaydı ile 29.02.1980-01.06.2004 tarihleri arasında kaydı bulunduğu, 20.5.2004 tarihli tahsis talebine istinaden 1.6.2004 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı,

bilahare davacının tescilini iki ayrı giriş bildirgesi ile hatalı olarak yaptığını farkeden davalı Kurumun davacının 1.12.1980-20.4.1982 tarihleri arasındaki sigortalılığını ve yaşlılık aylığını başlangıç tarihi itibariyle iptal ettiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının uyuşmazlık konusu dönem olan 01.12.1980-20.04.1982 tarihleri arasında vergi kaydı bulunmakla birlikte 20.04.1982 tarihinden itibaren tescil edilmesi gerektiğinden uyuşmazlık konusu dönemde zorunlu Bağ-Kur sigortalısı değildir. Ancak, dosyada mevcut hizmet döküm cetveline göre, davacının 29.08.2000 tarihli prim ödemesinin içinde 01.12.1980-31.08.2000 tarihleri arasındaki döneme ilişkin prim ve gecikme zammı borcunun olduğu görülmektedir.

Kurum, davacıyı 20.04.1982 tarihi itibariyle tescil etmesi gerekirken hatalı olarak vergi kaydının başladığı 01.12.1980 tarihinden itibaren tescil ettiğinden kendi hatasından yararlanamayacağı gibi, Kurumun bildirimi üzerine davacı tarafından ödenen ve uyuşmazlık konusu dönemi kapsayan primleri tahsil edip uzun süre bu primleri kullandıktan sonra davalı Kurumun davacının sigortalılığını iptal etmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağından yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yapılacak iş,davacının primleri tahsil edilen ve Kurum tarafından uzun süre kullanılan 01.12.1980-20.04.1982 tarihleri arasında sigortalı olduğunu kabul etmek ve Kurum işleminin iptali ile 04.03.2005 tarihinde durdurulan yaşlılık aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizleri ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğine karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.