Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/9201 K.2007/15176

Davacı, 1.5.1996-1.6.2006 tarihleri arasında SSK sigortalılığı hariç olmak üzere tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava nitelikçe, davacının teslim ettiği ürün bedelinden yapılan ilk prim tevkifatını takip eden aybaşı ile 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olarak davalı kurum tarafından kayıt ve tescil edildiği 01.06.2006 tarihleri arasında 506 sayılı yasa kapsamındaki zorunlu sigortalı çalışmaların dışında 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı vekilinin 20.03.2007 tarihli duruşmadaki “ Davacının 01.04.2003 ile 31.07.2003 tarihleri arasındaki 120 günlük isteğe bağlı SSK sigortalısı olduğu döneminde dışlanmak suretiyle 01.05.1996–01.06.2006 tarihleri arasında SSK sigortalısı olunan dönemler dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi” doğrultusunda talebi dikkate alınarak ilk prim kesintisini takip eden aybaşı olan 01.05.1996 ile 01.06.2006 tarihleri arasında kalan dönemde, davacının, zorunlu ve isteğe bağlı SSK’na tabi sigortalılıkları dışlanmak suretiyle 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Mahkemenin 506 sayılı yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında davacının dava konusu dönemde 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğuna dair değerlendirmesi dava konusu dönemde Tarım ... sigortası kapsamında davacının kesintisiz tarımsal faaliyetinin bulunduğunun anlaşılmasına göre, doğrudur.

Ne var ki davacı vekilinin isteğe bağlı SSK sigortalısı olunan döneme ilişkin beyanına değer verilerek 01.04.2003 ile 31.07.2003 tarihleri arasındaki SSK isteğe bağlı sigortalılığına geçerlilik kazandıracak şekilde hüküm kurulması isabetli değildir.

2926 sayılı yasanın 10.maddesinde tarımsal alanda zorunlu ...’lu olarak çalışmanın yasal karineleri gösterilmiştir, anılan maddeye göre tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi; “ valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri, Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri, ...

Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, ... Fabrikaları ve Anonim Şirketi ve Tarım Kesimine Yönelik Faaliyette bulunan Milli Bankalar gibi kuruluşların belge ve kayıtlarıdır.”Davacının dava konusu dönemi de kapsayacak biçimde tarımda kendi nam ve hesabına çalıştığı köy muhtarlığınca düzenlenen tutanak içeriğinden belli olduğu gibi, 01.01.1965 tarihinden beri Burdur Ziraat Odası, 13.09.1993 tarihinden beri

173 sayılı Burdur Tarım kredi Kooperatifi, 12.01.1982 tarihinden beri de ... ekicileri kooperatifi üyesi olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumda 16.04.1996 tarihindeki ilk tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.05.1996 ile davacının kuruma kayıt ve tescil edildiği 01.06.2006 tarihleri arasında davacı bakımından yasanın aradığı karinelerin bulunduğu ortadadır.

Yargılama sırasında dinlenen tanık da yeminli anlatımında bu durumu doğrulamış, zabıtaca yapılan araştırma ile de davacının tarımda kendi nam ve hesabına çalıştığı tespit edilmiştir.

Hal böyle olunca da 01.05.1996 ile 01.06.2006 tarihleri arasında, kısa süreli zorunlu SSK’lı çalışmalar dışında davacının 2926 sayılı yasa kapsamında zorunlu sigortalı olduğunun kabulünün gerekeceği, anılan dönemde ki SSK isteğe bağlı sigortalılığa gelince; zorunlu sigortalılıkla isteğe bağlı sigortalılığın çakışması durumunda asıl olanın zorunlu sigortalılık olduğu açıktır.

Sözü edilen sigortalılık, kişinin Anayasa’da ifadesini bulan temel sosyal haklardan, sosyal güvenliğine ilişkindir. Bu haklar ise 2926 sayılı Yasanın 5.maddesinde belirtildiği üzere vazgeçilemeyen ve devir edilemeyen haklardandır.

Mahkemece, davanın hukuksal niteliği göz önünde bulundurulmaksızın 01.04.2003 ile 31.07.2003 tarihleri arasındaki 120 günlük isteğe bağlı SSK sigortalısı olduğu döneminde dışlanmasına yönelik davacı vekilinin beyanına değer verilerek sonuca gidilmesi ve isteğe bağlı sigortalılığa geçerlilik kazandıracak şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.