Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/10059 K.2009/9276

Davacı, 2.6.1988-30.10.1993 tarihleri arası isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 2.6.1988-30.10.1993 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğu sürelerin İhyası istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.6.1988 tarihli itibariyle 506 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildiği, 1.6.1988-31.12.1988- 1.12.1989-31.12.1997 tarihleri arasındaki döneme ilişkin primleri zaman zaman bir iki aylık gecikmelerle ve bu gecikmeden doğan gecikme zammı ile birlikte tam olarak ödediği, uyuşmazlık konusu olan dönemde 1993 yılında 24.11.1993-8.12.1993 tarihleri arasında 16gün, 1994 yılında 62 gün 1998 yılında 350 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı çalışmasının bulunduğu,

davalı Kurumca durumun fark edilmesi üzerine isteğe bağlı sigortalılığının 23.11.1993 tarihi itibariyle durdurularak 1.12.1993-31.12.1997 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığının iptal edildiği, davacının 22.10.1998 tarihinde davalı Kuruma verdiği dilekçe ile iptal edilen döneme ilişkin olarak ödediği prim ve gecikme zammının kendisine iadesini istemesi üzerine davalı Kurumca bu döneme ilişkin olarak ödenen 115.574.570-TL(115.57-TL) prim ile 3.291.000-TL(3.29-TL) gecikme zammı olmak üzere toplam 115.864.570-TL(115.86-TL) davacıya 3.11.1998 tarihinde iade ettiği ve davacıya 1.6.1988-31.12.1988,

1.12.1989-23.11.1993 tarihleri arasında sigortalı saydığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 85. maddesinde isteğe bağlı sigortalılığının sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlayanların, çalışmaya başladıkları günde son bulacağı bildirilmiştir. Bu nedenle davalı Kurumca davacının 23.11.1993 tarihi itibariyle isteğe bağlı sigortalığının sona erdirilmesine ilişkin işlemi doğrudur.

Başka bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışma sona erdikten sonra isteğe bağlı sigortalılığın yeniden başlatılması için sigortalının bir dilekçe ile başvuruda bulunması veya prim ödemek suretiyle sigortalı olma iradesini ortaya koyması gereklidir.

Davacı 1993 yılında 16 gün, 1994 yılında 62 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak çalışmış ise de primlerini muntazam olarak ödediğinden isteğe bağlı sigortalılığının 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının başladığı günde sona erdirilmesi, bu çalışmanın bittiği tarihten sonraki ilk prim ödemesi dikkate alınarak bu ödemeyi takip eden aybaşından itibaren sigortalılığın yeniden başlatılması gerekir.

Davalı Kurumca davacının isteğe bağlı sigortalılık süresini bu şekilde belirlemesi gerekirken 23.11.1993-31.12.1997 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinin tümden iptali hatalıdır.

Dava dilekçesi içeriğinden davacının yaşlılık aylığı bağlatmak için 2829 sayılı Yasa gereğince hizmet birleştirmesi yapmak amacıyla ihya edilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

2829 sayılı Yasa’nın 5. maddesinde “kesenek, prim veya toptan ödemelerini aldıktan sonra diğer kurumlardan birinde sigortalı olanların aldıkları paraları istekleri üzerine aylık bağlanacak olanların istek tarihinden en az altı ay önce Kurumdan kendi mevzuatına göre hesaplanacak tutarlarını toptan ödedikleri takdirde bunların da bu hizmetlerinin 5. madde gereğince birleştirilebileceği bildirilmiştir. 5510 sayılı Yasa’nın 31. maddesindeki düzenlemeye göre de ihya mümkündür.

Sosyal güvenliğe ilişkin haklar kamu düzenine ilişkin olup bu haklardan feragatle dahi vazgeçmek mümkün olmadığından davacının iptal edilen sigortalılık süresine ilişkin primlerin kendisine iade edilmesine ilişkin dilekçe vermiş olması sonuca etkili değildir.

Yapılacak iş; davacının 1.6.1988-31.12.1997 tarihleri arasını kapsar şekilde prim ödeme cetvelini getirterek yukarıda açıklandığı şekilde davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğu süreleri belirlemek ve bu süreleri 5510 sayılı Yasa’nın 31. maddesindeki düzenlemeye göre ihya edilebileceğinin tespitine karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.