Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/10912 K.2009/8515

Davacı, 20.4.1982- 27.12.1985 tarihleri arası 1479 sayılı yasaya tabi 27.12.1985- dava tarihleri arası SSK'lı hizmetleri hariç 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine, aksine kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 20.04.1982 tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan sürede 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespiti ile çakışan 195 günlük Sosyal Sigortalar Kurumu'na tabi çalışmalarının iptaline, aksine Kurum işleminin iptal edilerek emekliliğe hak kazandığının tespiti ile hak ettiği tarihten itibaren ödenmeyen maaş ve diğer mali haklarının yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiş, 21.2.2008 tarihli dilekçesi ile de talebini ıslah ederek 20.4.1982- 27.12.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi,

27.12.1985 tarihinden dava tarihine kadar l.2.l989- 30.8.1989 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu süre dışında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptalini, 3.10.2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile mali haklarının ödenmesini talep etmiştir.

Mahkemece istemin reddine karar vermiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.03.1985 tarihinde Tarım ... sigortalısı olarak re’sen kayıt ve tescilinin yapıldığı, 1990 yılında Tarım Kredi Kooperatifi 12.09.1979 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydının başladığı, 1996 yılında kadastrodan adına kayıtlı zirai arazisinin olduğu, 20.04.1982 tarihinde başlayan ve 27.12.1985 tarihine kadar devam eden 1479 sayılı Yasa kapsamında ayrıca 1989-1992 yılları arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının olduğu, 2000 yılı 7 ayında ilk prim ödemesinde bulunduğu daha sonra 02.10.2006 tarihinde 18.435,00 YTL prim ödediği,

03.10.2006 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanması amacı ile Kuruma başvurduğu, 02.10.2006 tarihli ... hizmet döküm cetvelinde davacının 21 yıl 6 ay 29 gün tarım ... sigortalı hizmetinin ve 18.290,13 YTL prim borcunun gösterildiği, davalı kurumca tescil tarihinden itibaren devam eden 1479 sayılı Yasa kapsamında çalışması gerekçe gösterilerek tescil tarihi itibariyle tarım ... sigortalılığına son verilip davacının prim kesintisi nedeni ile 01.08.2000 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı ve sigortalılığının devam ettiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 2926 Sayılı Yasanın 2,6 ve 9.maddeleridir. Anılan Yasanın 2.maddesi uyarınca “... (diğer) sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmayan tarımsal faaliyette bulunan kimseler ... (sair koşulların da varlığı halinde) Tarım ... sigortalısı sayılırlar.” Öte yandan sigortalılığın sona ermesini düzenleyen Yasanın 6.maddesinde ise bu gibilerin diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışmaları halinde çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği öngörülmüştür.

Ancak belirtmek gerekirse, anılan yasanın 5.maddesinde yerini bulduğu üzere, sigortalılığın zorunlu oluşu ve kapsama dahil bulunmak koşuluyla sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği gibi kaçınılamayacağı olgusu, Yasanın 9.maddesinde yer alan Kurumun resen tescil yükümü ile birlikte gözetildiğinde, Davacının 1479 sayılı yasaya tabi çalışmalarının bitiminde tekrar 2926 Sayılı Yasa çerçevesinde tarımsal faaliyetlerine yeniden başlayarak devam etmesi halinde, davalı ...’un, sonradan gerçekleşen bu tarımsal faaliyete değer vermesi zorunludur.

Ayrıca tarım ... sigortalılığın devamı sonrasında kısa süreli başka sosyal güvenlik kuruluşlarına ait zorunlu sigortaya tabi çalışmaların bulunması halinde, tarımsal faaliyetin devam ettiğine ilişkin kayıt, belge ve delillerin bulunması da gözetilerek, tarım sigortalılığını devam ettirme iradesinin kaybolmadığı dolayısıyle kısa süreli çalışmalar haricinde Tarım ... sigortalılığının devam ettiği kabul edilir.

Somut olayda nakliyeci olarak vergi kaydı nedeni ile 20.04.1982-27.12.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalı çalışması bulunan davacıyı çalışma devam ederken re’sen 0l.03.l985 tarihinde tarım ... sigortalı olarak tescil eden davalı Kurum’un Sosyal Güvenlik Sisteminde çifte sigortalılığa cevaz verilmediğinden ve önceden başlayıp devam eden sigortalılığa değer verileceğinden davacının tarım ... sigortalılığını tescil tarihi itibariyle iptal etmesi doğrudur.

Ne var ki. 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının sona erdiği 27.12.1985 tarihinden itibaren makul sürede tarım ... sigortalılığının iptal edilerek gerekli bildirimin davacıya yapılması gerekir. Bu takdirde tarımsal faaliyetine devam eden davacı kuruma vakit geçirmeden gerekli başvuruyu yaparak yeniden tescil işlemini yaptıracak ve sosyal güvenlik hakkından mahrum kalmayacaktır.

Ayrıca davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığı ile çakışan 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalılık süresinin 9 ay gibi kısa bir süre olması ve davacının tescil tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa'da sayılan kayıtlardan ziraat odası kaydının bulunması ve tarımsal faaliyetinin bulunduğunun anlaşılması nedeni ile iptal edilmeyerek 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığın sona erdiği tarihi takip eden ay başı olan 01.01.1986 tarihinde yeniden başlatılması gerekir.

Davacının 02.10.2006 tarihinde yapmış olduğu 18.435,00 YTL lik prim ödemesini kabul edip, 21 yıl 6 ay 29 gün sigortalı olduğu bildirildikten sonra emeklilik isteminde bulunması üzerine 27.12.1985 tarihinde sona eren 1479 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları gerekçe gösterilerek tescil tarihinden itibaren tarım ... sigortalılığının sona erdiren davalı kurum kendi kusurlu davranışı sonucu davacının telafisi mümkün olmayacak şekilde sosyal güvenlik hakkından mahrum kalmasına neden olmuştur.

Mahkemece MK 2 maddesindeki iyi niyet kuralları da dikkate alınarak davacının tarım ... sigortalılık tescil tarihinin 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığının sona erdiği tarihi takip eden ay başı olarak kabul edilip, çakışan kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları da dışlanarak tespit kararı verilmesi ve sonucuna göre yaşlılık aylığı koşullarının değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken Kurum işlemi doğru kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.