Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/11714 K.2009/10678

Davacı, SSK'lı hizmetleri hariç 1.5.1986 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava,davacının 18.11.1987-02.06.1996 tarihleri arasında çakışan SSK sigortalılığı dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının Kurum tarafından tarım ... sigortalısı olarak kabul edilmediği dönemde,Ziraat Odası Tarım Kredi Kooparatif kaydı ve prim kesintisi ve iradi prim ödemesinin bulunmayışı nedeniyle davanın reddine karar verilmişse de varılan sonuç doğru değildir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda davacının 01.05.1986 tarihinde re’sen davalı Kurum tarafından tescil edildiği 19.11.1987 tarihinde başlayan SSK çalışmaları nedeniyle tarım ... sigortalılığının 18.11.1987 tarihi itibariyle ,sona erdirildiği anlaşılmaktadır.

Ancak davacının adına kayıtlı 7.000 metrekarelik tarım arazisinin bulunduğu yine eşi adına tescilli Ziraat arazilerinin bulunduğu ,Zabıta araştırmasına göre de hayatını tarımsal faaliyetten kazandığı tesbit olunmuştur.SSK şahsi sicil dosyasının incelenmesinden ise 19.11.1987 tarihinden- itibaren de Fethiye Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı işletme şefliklerinde mevsimlik işci olarak çalıştığı yıllık ortalama 121-173 gün arasında bildirim yapıldığı görülmüştür.

Davacı, 01.05.1986 tarihinde yapılan tescille tarım ... statüsüne girmiş olmakla ve bu tarihten sonraki 02.06.1996 tarihine kadar olan SSK.'na tabi zorunlu çalışmaları uzun süreli çalışma olmayıp aralıklı,mevsimlik ve kısa süreli çalışma olduğundan ihtilaflı döneme ilişkin 2926 sayılı yasanın 10.madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşmiş olduğundan davacının SSK’na tabi çalışma süreleri dışında kalan dönemlerde 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun kabulu gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin 18.11.1987-02.06.1996 tarihleri arasında SSK’na tabi çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğuna karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.