Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/11914 K.2009/10662

Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davacı (3.kişi) vekili tarafından istenmiş, mahkemece ilamında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar verilmiştir. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Uyuşmazlık 3.kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak davasına ilişkindir.

Davacı 3.kişi borçlu elinde ve iş yerinde haczedilen toplam 19 adet Sumak tabir edilen seccade ve yolluğun kendisine ait olup satılmak üzere konsinye olarak borçluya bırakıldığını ileri sürerek istihkak iddasında bulunmuştur.

Mahkemece hükmüne uyulan Dairemizin 17.04.2007 gün 2006/12284 E, 2007/6629 K sayılı bozma ilamında davacı yanca sunulan 27.03.2005 tarihli faturanın ve 06.05.2005 tarihli sevk irsaliyesinin hacizli mallara uygunluğunun halı işlerinden anlar bir bilirkişi vasıtasıyla tesbit edilmesi ; malların fatura ve sevk irsaliyesine uygunluğunun tesbiti halinde ise bu fatura ve sevk irsaliyesinin gerçekliğinin saptanması yönünden faturayı düzenleyen firmanın ticari defterlerinde muhasebe işlerinden anlıyan bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada Nevşehir Sanayi ve Ticaret Odası tarafından bildirilen bilirkişi Celal Paylan halı ticareti ile uğraştığını davaya konu halı ve kilimleri bizzat görüp faturalardaki halı ve kilim olup olmadığını tesbit edebileceğini 14.02.2008 tarihli dilekçe ile bildirmiş henüz bu bilirkişinin raporu alınmadan ve sunulan faturaların hacizli mallara uygunluğu saptanmadan 07.03.2008 tarihli celsede muhasebeci bilirkişisi seçimine ve 100.00 YTL ücret taktiri konusunda ara kararı alınmış bir sonraki celse olan 21.03.2008 tarihinde bu konuda davacıya HUMK’nun 163.maddesi uyarınca bilirkişi ücretini yatırması

konusunda 10 günlük kesin mehil verilmiş son celse tarihi olan 30.04.2008 tarihinde ise bilirkişi ücretinin 10 günlük yasal sürede yatırılmayıp duruşmadan 1 gün önce yatırıldığından ve kesin süreye uyulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

HUMK’nun 163.maddesinde yer alan “kesin önel” davayı uzatmak ve sonucunu geciktirmek amacını güden tarafın davranışlarını önlemek için getirilmiştir.(Prof.Dr.Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulu beşinci baskı 1991 Sy.3768 vd.)

Mahkeme usulüne uygun olarak bilirkişisi tarafından hacizli malların sunulan fatura ve sevk irsaliyelerine uygunluğunu saptamadan ve ticari defterlerinin incelenmesi öngörülen faturayı düzenleyen firma Eroğlu Kuyumculuk Halı Kilim Tem.Ürün Paz.Ltd. şirketine ait ticari defterlerinin dosyaya ibrazı sağlanmadan bir başka ifade ile henüz mali bilirkişi tarafından incelenecek evraklar temin edilmeden mali bilirkişi incelenmesine karar verilmiştir.

Anılan karar yargılamayı hızlandırmak yerine eksik araştırma ve incelemeye sevk edici niteliktedir.Mahkemelerin yaptıkları usul işlemlerinde yüksek derecede özen göstermeleri zorunludur. HUMK’nun 163. ve devamı maddesine göre ister Kanun, ister Hakim tarafından tayin edilmiş olsun kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak yoktur. Bu nedenle, kesin süreye ilişkin ara kararı her türlü yanlış anlamayı önleyecek şekilde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmeli bunun yanında verilen süre yeterli, emredilen işler gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, masraf tutarı ayrıntılı belirtilmeli, ayrıca hakim süreye uyulmamasının sonuçlarını açıkça anlatmalı, tarafları uyarmalıdır.

Mahkeme açıklanan hususlara riayet edilmediğinden usule aykırı bu yanlış karar nedeniyle hüküm bozulmalıdır.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.