Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/13079 K.2009/12168

Davacı,Şoförler odasının,1983 yılı defterinde yer alan ...'ye ait kaydın kendisine ait olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı ... ..., şoförler odasının 1983 yılı defterinde yer alan ...’ye ait kaydın kendisine ait olduğunun tesbitini talep etmiş,mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir.

04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür.

Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir.

Nihayet, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.

Davacının 22.08.1983-10.12.1984 tarihleri arasında ve 03.04.1996 da başlayıp halen devam eden vergi,18.03.1998-30.05.2008 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının mevcut olduğu davalı Kurumca vergi kaydı esas alınarak 22.3.1983 tarihinde 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği,vergi kaydının sona erdiği 10.12.1984 tarihinde terkin edilerek Kahramanmaraş Şoförler ve Otomobilciler Odası davacının23.8.1983-29.5.2006 tarihleri arasında oda kaydı bulunduğunu bildirdiğinden oda kaydı esas alınarak 22.3.1985 tarihinde sigortalılığının tekrar başlatıldığı,ancak ilgili odanın bir dava dosyasıyla Kahramanmaraş 1.Asliye Hukuk

Mahkemesine gönderdiğii üye kayıt defterlerinin bu mahkemece kaybedilmesi nedeniyle odaca sonradan yeni defterler oluşturulması üzerine davalı Kurumca yapılan teftiş sonucu davacının "..." olan soyadının yeni defterde "Dikili" olarak yazılması nedeniyle bu kaydın davacıya aidiyeti kabul edilmeyerek 22.3.1985 tarihinde başlatılan sigortalılığın iptal edilerek vergi kaydı esas alınarak 3.4.1996 tarihinde başlatılıp 22.3.1985-2.4.1996 tarihleri arasındaki sigortalılık süresinin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olan husus Şoförler odasına ait oda kayıt defterlerinin kaybolmuş olması nedeni ile kurum müfettişince 2003 yılında tutulan yeni defterler üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2005/3 sayılı inceleme raporu içeriğinden anlaşılan ve üye kaydı geçersiz sayılan şahıslara ilişkin listede yer alan şahıslarla ilgili kayıtların ilgili kişilere mal edilmemesi nedeniyle ...’ye ait kaydın davacıya mal edilmemesi sonucu iptal edilen 22.3.1985-2.4.1996 tarihleri arasındaki sürede davacının sigortalı olup olmadığıdır.

Mahkeme davanın kabulüne karar vermiş ise de yapılan inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Öncelikle Kurum müfettişinin raporunda belirtilen ve kayıtları geçersiz sayılan şahıslarla ilgili liste dosya içinde bulunmamaktadır. Dolayısı ile davacının isminin bu listede yer alıp almadığı anlaşılamadığı gibi,mahkemece Şoförler Odasının 2003 yılında düzenlenen defterlerine esas alınan diğer oda kayıtları üzerinde de hüküm kurmaya yeterli bir inceleme yapılmamıştır.

Yapılacak iş;öncelikle Kahramanmaraş Nüfus Müdürlüğünden ... adlı bir şahsın nüfusta kayıtlı olup olmadığını sormak,bu isimde bir kişi var ise dava onun hak alanını ilgilendirdiğinden davacıya kişiyi davaya dahil etmesi için önel vermek, davacıya aidiyeti tesbit olunan kayıtla ilgili tüm bilgi belge ,üye sicil kartları üyelik bilgileri ,genel kurul kayıtları ,hazurun cetvelleri üzerinde gerekli incelemeleri yapmak, gerek görüldüğü takdirde üyelik konusunda bilgisi olan oda yöneticilerinin tanıklığına başvurarak kaydın davacıya ait olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenerek çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.