Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/14737 K.2009/14104

Davacı, 2001-dava tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz is-teğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşa-ğıdaki karar tespit edildi.

Davacı, Afyonkarahisar İş Mahkemesi'nin 2006/755 Esas, 2007/43 Karar sayılı dava dosyasında, 01.09.2003-22.06.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespitine karar verildiğini, ancak anılan bu davadan sonra Burdur Şeker Fabrikası'nda yaptıkları araştırma sonunda 2001 yılına ait kesinti belgesini bulduklarından önceki tespit kararının yargılamanın iadesi yolu ile kaldırılması ile, kesintisi dikkate alınarak 01.06.2002 tarihi ile dava tarihi arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, "yargılamanın iadesi" istemi kabul edilerek işin esasına geçildikten sonra davacının 01.06.2002-22.06.2006 (dava tarihi) tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bag-Kur sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, varılan bu sonuç usul ve yasaya aykırıdır.

HUMK'nın 445. maddesinin 1 numaralı bendi hükmüne dayanılarak yargılamanın iadesi isteminin kabul edilebilmesi için, yargılama sırasında mücbir sebeplerle veya lehine hüküm kurulan tarafın fiiline binaen elde edilemeyen bir senet veya vesikanın hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması gerekir. Somut olayda, tescile dayanak, Burdur Şeker Fab-rikası'nın davacının teslim ettiği 2001 yılı şeker pancarı ürünü nedeni ile yaptığı ürün tevkifatıdır. Bu kesintinin dayanağı davacının teslim ettiği ürün olup, ürün teslim belgesinin davacıda olması gerektiği ortadadır. Davacının ürün teslim ettiğini bilmemesi mümkün değildir.

Öte yandan, davalı kurumun bu belgelerin (kesintiye esas) davacının eline geçmesini önleyecek şekilde gizlediği veya bunu sağladığı yolunda herhangi bir kanıt da ortaya konulmamıştır. Bu bakımdan "yargılamanın iadesi" nedeninin bulunmadığı da ortadadır. Her ne kadar davacı ilk davada talep ettiği tarihler öncesindeki döneme ait tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için yeni bir dava açabilirse de; bunu yargılamanın iadesi yoluyla elde etmesi mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle; yasal koşulları oluşmayan yargılamanın iadesi isteminin reddi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile istemin kabul edilip buna bağlı olarak yargılama yapılarak davacının 01.06.2002-22.06.2006 (dava tarihi) tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespiti yolunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmektedir.

O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.